Czy renowacja zabytków jest szansą na odnowienie tradycji obróbki ręcznej?

Istnieje nisza w świecie kamieniarskim, w której kamieniarze zajmują się renowacją zabytków pod okiem ich konserwatorów.

Kamieniarze zajmujący się tymi pracami wykonują wiele czynności związanych z elementami kamiennymi. Bardzo często jest to flekowanie, czyli uzupełnianie ubytków w elementach detalu architektonicznego – wykorzystując zarówno kamień, jak i kity kamieniarskie. To również czyszczenie kamienia i zabezpieczenie go przed czynnikami atmosferycznymi, grzybami i innymi zagrożeniami mogącymi osłabić strukturę kamienia.

Do ich obowiązków należy także demontaż rzeźb oraz ich montaż po konserwacji w specjalistycznych pracowniach. W skrajnych przypadkach kamieniarze odtwarzają zniszczony kamień i osadzają go obok pierwotnych elementów lub w ich miejscu.

Dlaczego padło pytanie tytułowe? Bo według mnie, kamieniarza niezajmującego się na co dzień renowacją kamieni, renowacja zabytków jest wspaniałym laboratorium dla osób parających się ręczną obróbką.

Podczas prac renowacyjnych można praktycznie codziennie zdobywać nowe doświadczenia pracując z różnorodnymi detalami architektonicznymi wykonanymi różnymi technikami przez różnych mistrzów kamieniarskich – zwykle z czasów historycznych, gdy można było polegać wyłącznie na pracy własnych rąk. Można pokusić się o stwierdzenie, że w tej pracy obcuje się z historią rzemiosła.

Nie jest to pustosłowie! Każde nowe zlecenie to nowe wyzwanie. Można zetknąć się z obiektami w różnych stylach architektonicznych, w których wykorzystano szeroką gamę kamieni – zarówno w elementach konstrukcyjnych, jak i w ozdobnych – w budynkach sakralnych, użytkowych czy mieszkalnych. Każda kombinacja wyżej wymienionych cech powoduje konieczność innego, indywidualnego podejścia do wykonywanej pracy.

By efekt pracy był dobry, a odtwarzany lub naprawiany element wiernie oddawał charakter całej budowli, trzeba sięgnąć po techniki wykorzystane przez jego budowniczych. Dzięki temu można szybko nabyć umiejętności, jakich nie uczy obecnie żadna szkoła kamieniarska w Polsce.