Deklaracja Właściwości Użytkowych

W marcu 2011 roku opublikowano bardzo istotny dla kamieniarzy dokument – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych. Rozporządzenie zastępuje dyrektywę 89/106/EWG określającą sposób wprowadzania na rynek wyrobów budowlanych.

1 lipca 2013 roku wchodzi w życie nowy dokument dotyczący warunków wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych.

Kogo z nas, kamieniarzy, dotyczy ten dokument? Każdego, kto produkuje z kamienia coś na rynek budowlany. Rozporządzenie obejmuje elementy takie jak: kostka brukowa, płyty chodnikowe, krawężniki, płyty okładzinowe, płyty schodowe, płyty posadzkowe, płyty modułowe i kamień murowy. Czyli wszystkie wyroby, które w trakcie użytkowania wpływają na bezpieczeństwo budowli.

Rozporządzenie definiuje na nowo takie pojęcia, jak: producent, wyrób budowlany, importer, dystrybutor i upoważniony przedstawiciel. Najbardziej jednak widoczne dla nas okazuje się wprowadzenie nowego dokumentu – Deklaracji Właściwości Użytkowych.

Gdy pojawia się słowo „deklaracja” nasuwa się na myśl dotychczasowa Deklaracja Zgodności. Czyli dokument, który jest wystawiany po przeprowadzeniu szeregu badań potwierdzających zdolność producenta do produkowania wyrobu – w określonych warunkach, z danego surowca, w sposób zgodny z odpowiednimi normami. Deklaracja Zgodności wystawiana była raz i obowiązywała aż do momentu zmiany typu wyrobu, warunków zakładowej kontroli produkcji lub obowiązującego zharmonizowanego dokumentu odniesienia. Wspominałem o niej w jednym z wcześniejszych numerów Kuriera Kamieniarskiego (KK nr 3/2012). Deklaracja taka powinna zawierać:

• nazwę i adres producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela zarejestrowanego w EEA (European Economic Area) i miejsce produkcji;
• opis wyrobu (typ, dane identyfikacyjne, zastosowanie) i kopię informacji towarzyszącej znakowi CE;
• postanowienia, z którymi wyrób jest zgodny;
• szczególne warunki odnoszące się do stosowania wyrobu;
• nazwisko oraz stanowisko osoby upoważnionej do podpisania deklaracji w imieniu producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela.

Z kolei Deklaracja Właściwości Użytkowych odnosi się do partii wyrobu. Zachodzi zatem potrzeba częstszych działań kontrolnych wobec nadzoru nad jakością produkcji. Na Deklaracji Właściwości Użytkowych powinno się znaleźć:

• określenie typu wyrobu,
• system lub systemy oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych wyrobu budowlanego,
• numer referencyjny i datę wydania normy zharmonizowanej lub europejskiej oceny technicznej, która została zastosowana do oceny każdej zasadniczej charakterystyki;
• w stosownych przypadkach, numer referencyjny zastosowanej specjalnej dokumentacji technicznej oraz wymagania, które wyrób spełnia zgodnie z zapewnieniem producenta,
• zamierzone zastosowanie lub zastosowania wyrobu budowlanego zgodnie z mającą zastosowanie zharmonizowaną specyfikacją techniczną;
• wykaz zasadniczych charakterystyk określonych w tej zharmonizowanej specyfikacji technicznej dla deklarowanego zamierzonego zastosowania lub zastosowań wyrobu;
• właściwości użytkowe co najmniej jednej z zasadniczych charakterystyk wyrobu budowlanego odpowiednich dla deklarowanego zamierzonego zastosowania lub zastosowań;
• w stosownych przypadkach, właściwości użytkowe wyrobu budowlanego, wyrażone w poziomach lub klasach, lub w sposób opisowy, jeśli jest to konieczne, na podstawie obliczeń, w odniesieniu do jego zasadniczych charakterystyk;
• właściwości użytkowe tych zasadniczych charakterystyk wyrobu budowlanego, które wiążą się z zamierzonym zastosowaniem lub zastosowaniami, z uwzględnieniem przepisów odnoszących się do zamierzonego zastosowania lub zastosowań w miejscu, gdzie producent zamierza udostępnić wyrób na rynku;
• dla wymienionych w wykazie zasadniczych charakterystyk, co do których nie są deklarowane żadne właściwości użytkowe, litery „NPD” (właściwości użytkowe nieustalone; ang. No Performance Determined)
• jeżeli dla danego wyrobu budowlanego wydano europejską ocenę techniczną, właściwości użytkowe tego wyrobu budowlanego, wyrażone w poziomach lub k l a s a c h , l u b w s p o s ó b o p i s o w y, w odniesieniu do wszystkich zasadniczych charakterystyk zawartych w odnośnej europejskiej ocenie technicznej.

Deklaracja powinna zostać udostępniona dla każdego wyrobu w formie papierowej lub cyfrowej, przy czym, gdy partia tego samego wyrobu jest dostarczana jednemu odbiorcy, to może towarzyszyć jedna deklaracja. Kopia DWU jest dostarczana w języku/językach wymaganych przez państwo członkowskie, na terenie którego wyrób jest udostępniony.

W Rozporządzeniu znajdziemy również możliwości odstępstw od obowiązku dostarczania wraz z wyrobem Deklaracji, są to następujące przypadki:

• wyrób jest wyrobem jednostkowym lub wykonanym w nieseryjnym procesie produkcyjnym,
• jest produkowany na budowie, na której ma zostać wbudowany,
• jest produkowany tradycyjnymi metodami lub zgodny z wymogami ochrony zabytków.

Te możliwości odstępstw są bardzo istotne, gdyż wielokrotnie w branży spotykamy się z potrzebą wykonania elementów, które mają mieć wygląd i charakter elementów historycznych. Elementów, które następnie zostaną wbudowane w obiekty zabytkowe.

Istotne jest, że dokument podniesie zdolność jednoznacznej identyfikacji wyrobu. Przyniesie to lepszą możliwość uchwycenia źródeł problemów spowodowanych wprowadzeniem do obrotu wyrobów niespełniających wymagań. Dodatkowo ograniczy nagminne praktyki podkładania dokumentów pod wyroby obcej produkcji.

Do 1 lipca 2013 r. pozostało raptem kilka dni. Postarajmy się spożytkować ten czas na przystosowanie naszych firm do wystawiania Deklaracji Właściwości Użytkowych. Po pierwsze z wyżej wymienionych powodów. Po drugie: by nie utknąć w zatorach płatniczych, kiedy odbiorca wyrobów zażąda od nas DWU dla dostarczonego towaru. Po trzecie: odbiorca może nawet nie przyjąć wyrobu kamiennego bez aktualnej Deklaracji.

Poniżej przedstawiam przykładowy druk Deklaracji Właściwości Użytkowych.

Zapraszamy do dyskusji na opisany temat.www.forum.kurierkamieniarski.pl

Michał Firlej, autor tekstu, jest doradcą w zakresie oznakowania CE wyrobów z kamienianaturalnego, biegłym sądowym z zakresu kamieniarstwa oraz rzeczoznawcą ds. jakości produktów lub usług przy Dolnośląskim Inspektorze Inspekcji Handlowej. Jest również współwłaścicielem firmy Stone Consulting zajmującej się m.in. doradztwem dla firm kamieniarskich, kamieniołomów i kopalń w szerokim zakresie pracy z kamieniem naturalnym.

Kontakt do autora:
e-mail: firlej@stoneconsulting.pl
tel. 695 164 288
www.stoneconsulting.pl

#michalfirlej