Rewolucje(?) w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)

Prawo i Sprawiedliwość w projekcie z dnia 15 września 2015 r. ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, proponuje, m.in. obniżenie stawki CIT do 15%. Zmiana jest adresowana do tzw. małych podatników, tj. takich, u których wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego VAT) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty odpowiadającej równowartości 1.200.000 euro.¹

Z pewnością jest to zmiana pożądana przez wielu przedsiębiorców, jednak wskazany zapis budzi pewne kontrowersje, bowiem zamiarem projektodawcy nie jest wprowadzenie tzw. skali podatkowej. Spełnienie wskazanego kryterium kwotowego będzie określane nie na podstawie bieżącego przychodu, ale przychodu z roku ubiegłego, przez co będzie dochodzić do sytuacji, w których dwa podmioty o identycznych dochodach/przychodach w danym roku będą opodatkowywać swoje dochody według różnych stawek, ponieważ w zeszłym roku tylko jeden z nich posiadał status małego podatnika.
W bardziej skrajnych przypadkach ten z podatników, który w ubiegłym roku posiadał status małego podatnika w bieżącym roku zapłaci podatek według niższej stawki CIT (15%), mimo wielokrotnie wyższego dochodu od podatnika, który w ubiegłym roku nie był małym po- datnikiem (ten zapłaci 19% CIT).

Należy ponadto zwrócić uwagę, że proponowane zmiany dyskryminują podatników PIT. Zaś sam projektodawca potrzebę wprowadzenia omawianej zmiany argumentuje chęcią ograniczenia wysokości podatku ciążącego na małych podatnikach. Toteż różnicowanie tych zasad ze względu na formę prowadzonej działalności gospodarczej wydaje się nieuzasadnione oraz godzi w zasadę równości i sprawiedliwości opodatkowania.
Dodatkowo planuje się wprowadzenie stawek sankcyjnych dla:

– opodatkowania dochodów nieujawnionych przez podatników poprzez rozszerzenie podstawy opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych o przypadki, w których podatnik nie wykazał dochodu do opodatkowania, a właściwy organ podatkowy taki dochód określił, z zastosowaniem 50 % stawki podatku;

– opodatkowanie pozornych strat uzyska- nych przez podatników dzięki rozszerzeniu podstawy opodatkowania o przypadki, w których wystąpi różnica między kwotą straty określonej przez organ podatkowy a kwotą straty zadeklarowanej przez podat- nika, z zastosowaniem 31 % stawki podatku;

– opodatkowania tzw. „korzyści podatko- wych”, w odniesieniu do których podatnik nie dopełnił obowiązku informacyjnego2, z zastosowaniem 38% stawki podatku.

Projektowane zmiany mają na celu wyeliminowanie zjawiska unikania opodatkowania przez podatników CIT. Lecz – zdaniem autora – w sposób niejasny i dość nieudolny, zwłaszcza w zakresie opodatkowania „korzyści podatkowych”. Proponowane zmiany całkowicie zmieniają dotychczasowe zasady funkcjonowania podatku dochodowego, ale przede wszystkim sprawiają wrażenie nieprzemyślanych. Jednak wejście w życie tej nowelizacji z dniem 1 stycznia 2016 r. wydaje się mało prawdopodobne.

¹ średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1.000 zł.
² Projektowana nowelizacja wprowadza również obowiązek informowania organów podatkowych o wszelkich transakcjach dokonywanych w celu uzyskania efektu optymalizacji zobowiązań podatkowych (dobrowolnych i obowiązkowych).