Oswajanie kamienia, czyli V Letnia Szkoła Projektowania w Kamieniu

Już po raz piąty, kilkunastu wybrańców wzięło udział w intensywnych warsztatach projektowych, znanych pod nazwą Letniej Szkoły Projektowania w Kamieniu. W dniach 18 – 22 września br. uczestnicy od podstaw poznawali tajniki pracy z kamieniem w samym sercu polskiego zagłębia kamieniarskiego, czyli w Strzegomiu. Jak wyglądało 5 dni intensywnej pracy?

Letnia Szkoła Projektowania w Kamieniu to inicjatywa dydaktyczna powstała w 2011 r. przy współpracy Fundacji „Bazalt”, Instytutu Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu i strzegomskiego przedsiębiorstwa kamieniarskiego Granex. Skierowana jest głównie do studentów kie- runków architektura czy architektura krajobrazu. Mottem szkoły jest: „Nie ma złych kamieni, są tylko kamienie źle zastosowane”, dlatego celem warsztatów jest zwrócenie uwagi na możliwości i ograniczenia w pracy z kamieniem naturalnym, edukacja projektowa zgodna ze sztuką kamieniarską oraz zapoznanie z procesem obróbki kamienia na potrzeby zastosowań budowlanych.

Tegoroczne warsztaty rozpoczęły się wieczornym, otwartym dla branży kamieniarskiej, wykładem prof. dr hab. Marka Lorenca z Uniwersytetu Przyrodniczego pt. „Deterioracja obiektów kamiennych i znaczenie badań petrograficznych przy pracach rekonstrukcyjnych”, który przygotował także niespodziankę w postaci inspirującego pokazu slajdów z podróży przez Amerykę Południową.
Profesor rozpoczął wykładem także drugi dzień warsztatów, a tematem były „Kamienie dolnośląskie, ich pozyskiwanie, obróbka i znaczenie”. Ta meryto- ryczna część była dobrym wstępem do „Laboratorium doświadczeń”. Praktyczna część, przeprowadzona przez Michała Firleja ze Stone Consulting, pozwoliła uczestnikom empirycznie poznać właściwości różnych próbek materiału kamiennego według obowiązujących norm, np. odporności na zginanie, nasiąkanie czy odporność na ściskanie. Całości dopełniło zwiedzanie Przedsiębiorstwa Obróbki Granitu Jana Łobodźca oraz firmy Granex. Można było przyjrzeć się wyposażeniu zakładów, obejrzeć pracujące traki, poznać wiele rodzajów kamienia (lokalnego i importowanego) czy podziwiać proces promieniowania na żywo.

Po południu odbyły się terenowe warsztaty projektowe „Burza mózgów na Bazalcie”. Uczestnicy odwiedzili czynny kamieniołom Barcz, aby następnie wysłuchać prelekcji Jacka Majora, wiceprezesa Fundacji Bazalt, na temat działalności Fundacji oraz poprzednich edycji Letniej Szkoły Projektowania w Kamieniu. Na miejscu czekało na uczestników krótkie zadanie projektowe.

Ćwiczenie polegało na zaprojektowaniu elementów małej architektury z przeznaczeniem na plac zabaw, który miałby powstać in situ, czyli na terenie nieczynnego, częściowo zrewitalizowanego kamieniołomu bazaltu, na obszarze którego znajduje się siedziba Fundacji. Następnie uczestnicy prezentowali i wspólnie omawiali swoje prace, a dzień uroczyście zakończono integracyjnym ogniskiem. Niedziela przyniosła odsłonę głównego zadania projektowego, czyli przygotowanie projektu wykonawczego fragmentu wejścia do przedszkola, który obejmował schody, pochylnię dla niepełnosprawnych, plac przed wejściem głównym, dwa miejsca postojowe oraz część jezdni przed budynkiem. Młodzi architekci musieli odpowiedzieć na szereg pytań projektowych: jak wybrać materiał kamienny, żeby spełnił wymagania, czy elementy wykonać z pełnego bloku, czy stosując kamienną okładzinę, jak wykonać projekt, aby straty materiału były jak najmniejsze oraz, przede wszystkim, czy dana koncepcja jest wykonalna. Na szczęście do dyspozycji uczestników cały czas byli specjaliści, architekci oraz fachowcy w dziedzinie kamieniarstwa, którzy na bieżąco konsultowali zarówno koncepcję projektową, jak i wykonawczą. Dwa dni pracy, od rana do nocy, zaowocowały czterema zupełnie różnymi projektami, które oficjalnie zaprezentowane zostały we wtorkowe popołudnie, czyli ostatni dzień warsztatów. Dzięki konsultacjom z praktykami projekty były nie tylko dobre, ale i możliwe do zrealizowania. Dodatkowo wszystkie prace zostały wycenione, co dało uczestnikom świetny punkt wyjścia do porównania swoich projektów.

Podsumowując: Letnia Szkoła Projektowania w Kamieniu to niepowtarzalne warsztaty, które w tak krótkim czasie dają świetne podstawy projektowe przyszłym architektom. Połączenie teorii i warsztatów plenerowych daje studentom możliwość zapoznania się ze wszystkimi etapami realizacji projektu: koncepcja, projekt, wykonanie, montaż. Jest to świetna propozycja dla wszystkich tych, którzy chcą w krótkim czasie zdobyć elementarną  wiedzę  na  temat  projektowania z wykorzystaniem kamienia. Następna edycja już za niecały rok!