Nowe prawo o zamówieniach publicznych (od 1 stycznia 2021 r.)

Część firm naszej branży wykonuje roboty kamieniarstwa budowlanego na rzecz podmiotów, które obowiązują przepisy o zamówieniach publicznych. Dotychczas stosowane prawo powstało ponad 15 lat temu i w stosunku do obecnej sytuacji na rynku stało się trudne do stosowania – choćby w kontekście aktualnych realiów gospodarczych. Procedura udziału w przetargach do zamówień publicznych bywała na tyle skomplikowana, że zniechęcała do składania ofert.

A jest o co walczyć. Około 32 tysięcy podmiotów w Polsce tą drogą zamawia usługi, towary i roboty budowlane. Ogólna wartość tych zamówień to blisko 200 mld złotych rocznie.

Aby poprawić dostępność i przejrzystość tego trybu zamówień opracowano nowe prawo o zamówieniach publicznych.

Nowe prawo o zamówieniach publicznych zostało uchwalone i opublikowane 24 października 2019 roku, ale roczne vacatio legis pozwalające przygotować się do nowych zasad spowodował, że część zainteresowanych zapomniała o nowych zasadach.
Postępowania wszczęte po 1 stycznia 2021 roku muszą już być przeprowadzane według nowej ustawy. Sprawa jest skomplikowana bowiem nowe prawo liczy 623 artykuły. Mimo to warto się tym zainteresować bowiem podana wyżej kwota jest ogromna.

Nowe zasady są skoncentrowane na uzyskaniu najlepszego jakościowo produktu lub usługi a nie tylko wypełnianiu określonych wymogów formalnych. Warto zauważyć, że w nowym prawie pojawiają się zapisy dotyczące zabezpieczenia wykonawców przed wzrostem kosztów realizacji zlecenia – jeśli koszty wzrosną, to wzrośnie również wynagrodzenie wykonawcy. Z kolei, jeżeli ceny spadną, wykonawcy także podzielą się zyskiem z zamawiającym.
W nowym prawie zmniejszono o połowę zabezpieczenie należytego wykonania umowy oraz wadia w przypadku zamówień poniżej progów unijnych. W postępowaniach o wartości równej lub przekraczającej progi unijne, wadium będzie miało charakter fakultatywny.

Ważna są też nowe zasady kryteriów oceny ofert. Warunkiem zastosowania ceny jako jedynego kryterium oceny ofert będzie uwzględnienie w opisie przedmiotu zamówienia wymagań jakościowych odnoszących się do co najmniej głównych elementów składających się na przedmiot zamówienia.

Nowe PZP (prawo zamówień publicznych) wprowadza też katalog zakazanych klauzul umownych, które naruszającą równowagę stron umowy w sprawie zamówienia publicznego (np. brak odpowiedzialności wykonawcy za opóźnienia powstałe nie z jego winy).

Jak nowe prawo sprawdzi się w praktyce i faktycznie poprawi dostępność udziału w tych przetargach firm, które dotychczas już na starcie rezygnowały ze starania się o pozyskanie zleceń w tej formule, pokaże życie. Jedno jest pewne: warto próbować, bo ten kawałek tortu jest naprawdę spory.