Nagrobki z VAT 8%

Niektórzy przedsiębiorcy zajmują stanowisko, że dostawa i montaż nagrobków winny być opodatkowaną 8% stawką VAT. Czy słusznie?

Zgodnie z treścią art. 41 ust 2 w zw. z art. 146a pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 z późn. zm.) – dalej u.p.t.u., dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 8%. W pozycji 180 wspomnianego załącznika wskazano „Usługi pogrzebowe i pokrewne, wraz z dostawą trumien, urn i utensyliów pogrzebowych dostarczanych wraz z trumną lub urną” (PKWIU 96.03). Z wyjaśnień do PKWiU wynika, że stanowiące rozszerzenie powyższej klasy 96.03:

I. grupowanie 96.03.11.0 "Usługi cmentarzy i usługi związane z przeprowadzeniem kremacji" obejmuje:
– usługi zarządzania i utrzymywania cmentarzy;
– usługi związane z opieką i pielęgnacją grobów i miejsc pochówku;
– usługi związane z przeprowadzaniem kremacji;
– usługi w zakresie liternictwa nagrobkowego wykonywane przez obsługę cmentarza;
– usługi dzierżawy lub sprzedaży grobów,
II. grupowanie 96.03.12.0 "Usługi pogrzebowe" obejmuje:
– usługi związane z przygotowaniem ceremonii pogrzebowych lub kremacyjnych;
– usługi związane z przeprowadzeniem pochów-ku lub ekshumacji;
– usługi balsamowania zwłok;
– usługi instytucji pogrzebowych;
– przewóz zwłok związany z ceremonią pogrzebową;
– usługi pogrzebowe dla zwierząt domowych.

Te usługi są zatem opodatkowaną preferencyjną stawką VAT 8%.

Przedsiębiorcy niejednokrotnie „lokując” świadczone usługi produkcji, dostawy i montażu nagrobków w tej właśnie grupie PKWiU wnioskują o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Przykładowo w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 17 marca 2014 r., ILPP2/443-1239/13-2/JK, mowa o przedsiębiorcy (wnioskodawcy), który prowadzi sprzedaż wyprodukowanych przez siebie nagrobków z granitu lub kamienia pokrewnego z materiałów zakupionych wraz z ich montażem na cmentarzach i odsprzedaż zakupionych gotowych nagrobków. Wykonuje on również renowacje nagrobków już istniejących.

Te czynności ów przedsiębiorca zaklasyfikował do usług pogrzebowych – do PKWiU 96.03, w konsekwencji przyjmując, że świadczone usługi winny być opodatkowane 8% stawką VAT.
Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz powołane przepisy prawa, organ podatkowy uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe.

Należy jednak zwrócić uwagę, że kwestie dotyczące zaklasyfikowania usług wskazanych we wniosku do właściwego grupowania statystycznego, nie mieszczą się w ramach określonych w art. 14b § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Zatem interpretacji udzielono wyłącznie w oparciu o klasyfikację PKWiU wskazaną przez przedsiębiorcę i to na nim spoczywa ewentualne ryzyko błędnej klasyfikacji świadczonych usług, a tym samym aktualność udzielonej interpretacji.

Podobne stanowisko zaprezentowali:
I. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 27 czerwca 2013 r., ILPP2/443-352/13-2/SJ
II. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 13 kwietnia 2015 r., ILPP1/4512-1-98/15-4/AI
III. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 18 stycznia 2013 r., IPPP1/443-1078/12-2/PR

Niestety jednak stanowiska prezentowane przez organy podatkowe nie jest jednolite. Dla przykładu Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 26 października 2016 r., 2461-IBPP2.4512.631.2016.1.MG, wyjaśnia, że „stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe, bowiem zasadność zastosowania preferencyjnej stawki podatku Wnioskodawca wywiódł z faktu uznania tego świadczenia za element usługi pogrzebowej, a co, w opinii tut. organu, z uwagi na wskazane wyżej okoliczności było niezasadne.

Należy bowiem zauważyć, że czynność sprzedaży nagrobków pozostaje poza zakresem usługi pogrzebowej i stanowi od niej świadczenie odrębne. Potwierdzeniem tego jest możliwość wykonania usługi pogrzebowej bez wykonania nagrobka. Zatem usługa pogrzebowa i sprzedaż nagrobka są świadczeniami niezależnymi, które funkcjonują odrębnie. W opisanej sytuacji istotą świadczenia jest zatem dostawa towaru, która podlegać będzie opodatkowaniu stawką 23% na podstawie art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT, gdyż ustawodawca w takiej sytuacji nie przewidział stawki obniżonej.”

Poza tym zastosowanie stawki 8% byłoby utrudnione o tyle, że związek nagrobka z samymi usługami pogrzebowymi nie jest bezpośredni. Jak zauważył WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z 13.06.2013 r., I SA/Go 230/13: „Aktualnie w polskiej tradycji raczej powszechny stał się zwyczaj wykonywania kamiennego nagrobka („stawiania pomnika”) w miejscu pochowania zmarłej osoby i najczęściej odbywa się to dopiero w jakiś czas (liczony co najmniej w miesiącach) po pogrzebie w grobie ziemnym.

Zatem najczęściej nie istnieje związek wykonania takiego nagrobka z samą ceremonią pogrzebową, tj. pochówkiem”.

Niezależnie od poglądów prezentowanych przez organy podatkowe, należy pamiętać, że dokładna ocena każdej sprawy zależy od poznania całokształtu stanu faktycznego, a interpretacje indywidualne jak i orzeczenia sądowo administracyjne wydawana są na płaszczyźnie konkretnych stanów faktycznych lub w odniesieniu do zdarzeń przyszłych, jakie zostaną przedstawione we wniosku.

Zatem, w świetle wątpliwości, co do prawidłowości stosowania 8% stawki VAT dla usługi dostawy i montażu nagrobków, z związku z rozbieżnością stanowisk prezentowanych przez organy podatkowe, słusznym wydaje się wystąpienie o wydanie interpretacji indywidualnej w każdym przypadku.

Przy czym należy mieć na uwadze, że to na przedsiębiorcy spoczywają negatywne skutki błędnego zaklasyfikowania towaru lub usługi. Dlatego przedsiębiorca, by mieć pewność, że wydana interpretacja go „chroni”, winien również rozważyć wystąpienie do Prezesa GUS z wnioskiem o dokonanie klasyfikacji usługi będącej przed-miotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.