Jaka to czcionka?*

Śledzę na bieżąco kamieniarskie fora internetowe i chyba najczęściej pojawiającym się zapytaniem jest „jaka to czcionka?”*. Uzupełnieniem takiego pytania jest zdjęcie napisu.

Dopisywanie na „napisówkach” kolejnych zmarłych pochowanych w istniejących grobowcach to normalna praktyka. Dlatego musimy sobie radzić ze stworzeniem kolejnego napisu wykonanego określonym fontem* nieodbiegającym od wcześniejszych napisów. A problem bywa duży.

Na świecie jest niezliczona ilość fontów* i odnalezienie tego, który ktoś kiedyś, użył pozornie wydaje się niemożliwe. Dodatkowo problem pogłębiamy sami modyfikując wykonane określonym krojem* napisy.

Specjaliści w dziedzinie liternictwa oburzają się, widząc napis rozciągnięty lub zwężony, czy to w poziomie czy w pionie. Również ręczne pochylanie jest mocno krytykowane. A wynika to z rozbudowanej teorii dotyczącej typografii – dziedziny zajmującej się projektowaniem liter w sposób ułatwiający czytanie i odbiór słowa pisanego.

Dla przeciętnego człowieka, w większości przypadków, są to dość mgliste zagadnienia związane z proporcjami w czcionkach czy kształtami konkretnych liter. Mimo braku takiej wiedzy często widzimy, że jakiś napis jest elegancki, czytelny i można powiedzieć, że ma klasę. Inny wydaje się niezgrabny i słabo czytelny. Jeśli więc zauważamy jakiś atrakcyjny krój pisma, to możemy być pewni, że jego projektant sporo się napracował i miał niemałą wiedzę z zakresu projektowania liter.
W związku z tym na początek apeluję, by nie modyfikować fontów, oddając szacunek projektantom, którzy je stworzyli.

Jeszcze większym problemem są „napisówki” wykonane przez literników ręcznie, bez korzystania z metod komputerowych. To już wybitnie trudne zagadnienie. I jedyne, co możemy zrobić, to poszukiwać fontów o podobnym wyglądzie do tych, które zostały wykonane „z ręki”.

O metodach znajdowania czcionek

Pierwszym krokiem powinno być wykonanie zdjęcia z tekstem napisu, którego krój chcemy znaleźć. Aby mieć jak największą szansę na odnalezienie fontu, już w tym momencie musimy przyłożyć się do zadania.
Pamiętajmy, że im lepsza jakość zdjęcia, tym łatwiej będzie odnaleźć font. Ważne jest, aby zdjęcie wykonywać tak, by fotografowany napis był jak najmniej zdeformowany perspektywą fotografii. Aparat musi się znajdować na wprost napisu i na jego wysokości.
Dalsza część pracy to obróbka wykonanego zdjęcia. Posługujemy się różnymi programami do obróbki. Większość z nich ma potrzebne nam funkcje.

Przykładowe zadanie

Sfotografowałem napis celowo wybierając trudny przypadek mało kontrastowej „napisówki”:

Następnie w programie graficznym zwiększyłem kontrast, zamieniłem obraz na czarno biały i przetworzyłem na negatyw.

Otrzymany obraz kolejny raz przetwarzałem zmieniając jasność i kontrast.

Taki obraz tekstu można już użyć w poszukiwaniu właściwego kroju pisma.

Wsparcie internetowe

Istnieje kilka stron w Internecie wspierających poszukiwanie „czcionek” na podstawie obrazu. Tym razem skorzystałem ze strony: www.myfonts.com/WhatTheFont/

Jako wynik poszukiwania otrzymujemy listę czcionek o kształtach zbliżonych do widocznych na zdjęciu. Warto zwrócić uwagę, że na końcu listy można jeszcze wczytać kolejne czcionki.

Na tę stronę wysyłamy wcześniej przygotowane zdjęcie – wystarczy przeciągnąć w zaznaczone miejsce. Następnie kliknąć na strzałce poniżej obrazka.
W naszym przypadku najbardziej zbliżonymi krojami pisma były: New Gothic EF oraz ITC Franklin Gothic Condensed Book.
Oczywiście na stronie jest możliwość zakupienia takiego fontu.

Zanim jednak się zdecydujemy na zakup, warto przejrzeć posiadane w komputerze fonty kierując się ich nazwami. W opisywanym przykładzie oceniłem, że Franklin da dobry efekt. Zrobiłem napis tą czcionką, dopasowałem go do zdjęcia i okazało się, że mój nowy napis w miarę dokładnie przykrył badany napis po rozciągnięciu w pionie do 136%.

Teraz wystarczy stworzyć nowy dopisek korzystając z rozpoznanego fontu z zachowaniem zniekształcenia napisu w pionie.

Internetowych narzędzi do poszukiwania czcionek jest więcej. Przykładowo: www.fontspring.com/matcherator lub www.whatfontis.com.

Jeśli szukamy czcionek o charakterze zbliżonym do czcionki wykonanej „z ręki”, możemy wykorzystać inną metodę i inne narzędzie internetowe.

O tym w następnym artykule.

Czytaj także: część 2

*) Tytuł tego tekstu prawidłowo powinien brzmieć „jaki to font?” lub „jaki to krój pisma?”, jednak z potocznością języka czasami trudno polemizować. Mimo to przed rozpoczęciem lektury tego tekstu zachęcam do zapoznania się z minisłowniczkiem poniżej stworzonym w oparciu o definicje zaczerpnięte z Wikipedii (https://pl.wikipedia.org).

Czcionka – rodzaj nośnika pojedynczych znaków pisma drukarskiego, podstawowy materiał zecerski używany w technice druku wypukłego. Współcześnie czcionka drukarska została wyparta przez font komputerowy, który jest obrazem pojedynczego znaku (glifu) zakodowanym w postaci bitmapowej lub wektorowej.
W języku potocznym pojęcie „czcionka” jest używane niekiedy jako zamiennik pojęcia font.

Font – komputerowy nośnik pisma, zestaw czcionek o określonych wspólnych cechach zapisany w postaci elektronicznej, zazwyczaj w jednym pliku.
Obecnie pojedynczy font to najczęściej zestaw czcionek danego kroju (np. Arial) i odmiany (np. Pogrubiony). Czyli „Arial Pogrubiony” i „Arial Kursywa”, to dwa różne fonty jednego kroju Arial.

Krój pisma – charakterystyczny obraz kompletu znaków pisma o jednolitych podstawowych cechach graficznych: stylu, rytmie, proporcji, dukcie, układzie lub kształcie szeryfów, właściwościach optycznych (czytelności) itp. Może mieć wiele odmian, czasami nawet znacznie różniących się od kroju podstawowego, lecz nadal zachowujących w sposób konsekwentny podstawowe założenia graficzne danej rodziny krojów.