Wymagania wobec właściwości geometrycznych wyrobów brukarskich

6 października 2012 roku CEN – europejski odpowiednik Polskiego Komitetu Normalizacyjnego – zaakceptował nowe edycje norm związanych z brukarskimi wyrobami budowlanymi z kamienia naturalnego

Ten rok przyniósł wiele zmian w kamieniarstwie budowlanym – wprowadzenie w życie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/20111); zmiana Ustawy o wyrobach budowlanych, która została dostosowana do tego rozporządzenia oraz wydanie nowych norm na wyroby z kamienia naturalnego przeznaczone dla zastosowania w nawierzchniach brukowych. Dlatego w tym numerze Kuriera przyjrzyjmy się właściwościom geometrycznym wyrobów brukarskich: kostki brukowej, płyt chodnikowych i krawężnika.

W Polsce za normy związane z brukarskimi wyrobami budowlanymi z kamienia naturalnego odpowiedzialny jest Komitet Techniczny 195 ds. Prefabrykatów z Betonu. Wspomniane normy prezes PKN zatwierdził 24 kwietnia 2013 r., zaś ich teksty zostały opublikowane pod koniec maja. Pomimo faktu, iż normy mają status norm polskich, zostały wydane w języku angielskim. Poniżej przedstawiam przetłumaczone na język polski wytyczne wobec właściwości geometrycznych poszczególnych wyrobów. Mam nadzieję, że staną się podręczną ściągą dla wszystkich, którzy zajmują się tym w swojej codziennej pracy.

Niestety trudno jest przedstawić zwięźle i zajmująco wiedzę w tym temacie. Skorzystam z pomocy tabel, bo choć wyglądają na bardzo zawiłe, to jednak są najbardziej obrazowe.

Warto bowiem pamiętać, że znajomość norm – o czym przekonuję Państwa od kilku numerów w swoich tekstach – pozwala z jednej strony zachować jakość własnej produkcji na odpowiednim poziomie, a drugiej daje argumenty do merytorycznej polemiki z reklamacjami od klientów składanymi nie zawsze w dobrych intencjach.

Wymagania wobec właściwości geometrycznych płyt chodnikowych wg PN-EN 1341:2013-05E

Tab. 1. Tolerancje wymiarów powierzchni płyt o regularnym kształcie

Tab. 2. Tolerancje przekątnych płyt o regularnym kształcie Tab. 3. Tolerancje grubości

Wymiary między powierzchniami płyt można deklarować jako zakres nominalnego wymiaru minimalnego-maksymalnego grubości – na przykład: 30-60 mm – a deklarowane odchyłki powinny się w nim zawierać. Ma to zastosowanie głównie w przypadku płyt ciosanych.

Tab. 4. Tolerancje prostoliniowości krawędzi

Tab. 5a. Tolerancje płaskości powierzchni

Tab. 5b. Tolerancje płaskości powierzchni

Wymagania wobec właściwości geometrycznych kostki brukowej wg PN-EN 1342:2013-05E

Tab. 6. Tolerancje na wymiarach powierzchni i grubości kostki

Jeśli kostka będzie układana w okręgach lub łukach to, po uzgodnieniu z zamawiającym, partia kostki może zawierać część kostek mniejszych, większych bądź trapezoidalnych przekraczających dopuszczalne tolerancje nie więcej niż 10%. W przypadku podawania wymiaru kostek jako zakres minimum-maksimum grubości, odchyłki powinny się zawierać w tym zakresie. Głównie ma to zastosowanie w kostce ciosanej.

Tab. 7. Nierówność powierzchni bocznych

Tab. 8. Tolerancja nierówności powierzchni dla płyt łupanych i szorstkich

Michał Firlej, autor tekstu, jest doradcą w zakresie oznakowania CE wyrobów z kamienianaturalnego, biegłym sądowym z zakresu kamieniarstwa oraz rzeczoznawcą ds. jakości produktów lub usług przy Dolnośląskim Inspektorze Inspekcji Handlowej. Jest również współwłaścicielem firmy Stone Consulting zajmującej się m.in. doradztwem dla firm kamieniarskich, kamieniołomów i kopalń w szerokim zakresie pracy z kamieniem naturalnym.

Kontakt do autora:
e-mail: firlej@stoneconsulting.pl
tel. 695 164 288
www.stoneconsulting.pl

¹⁾ Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z 9.03.2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych – pisaliśmy o tym w poprzednich numerach Kuriera Kamieniarskiego (przyp. red.).

#michalfirlej