Jak się bada kamień? część 6 – odporność na poślizg

Na wszelkich budowach w ostatnich latach poświęca się coraz więcej uwagi kwestiom bezpieczeństwa. W związku z tym dla miejsc, które są przewidziane dla ruchu pieszego należy określić możliwość poślizgu. Metod badawczych jest wiele, jednak w przypadku wyrobów z kamienia naturalnego (płyty chodnikowe, kostka brukowa, płyty posadzkowe, płyty modułowe na podłogach oraz kamień wymiarowy w postaci na przykład stopni blokowych) obowiązuje metoda określona w normie EN 14231 „Metody badań kamienia naturalnego – Oznaczenie odporności na poślizg przy użyciu wahadłowego przyrządu do badania”.

Badanie wykonuje się przy pomocy przyrządu do badania tarcia powierzchni (nawierzchni) zwanego wahadłem angielskim. Przyrząd wyposażony jest w ślizgacz wykonany ze znormalizowanej gumy. Mierzy on tarcie pomiędzy ślizgaczem a badaną powierzchnią. Wynikiem badania jest znormalizowana wielość mówiąca o odporności na poślizg, którą nazywamy wartością odporności na poślizg (SRV).
Do badania posłuży cały wyrób lub jego fragmenty. Każda próbka powinna mieć wymiary pozwalające na badanie powierzchni o wielkości 136 x 86 mm. Powierzchnie należy badać z użyciem ślizgacza o szerokości 76 mm i długości ślizgu 126 mm z odczytem na dużej skali C.

W przypadku, gdy jest to niemożliwe można wybrać mniejszą powierzchnię o wymiarze 42 x 86 mm i badać z użyciem ślizgacza o szerokości 31,8 mm i długości ślizgu 76 mm. W tym przypadku odczyt następuje na skali F.
Po ustawieniu i wypoziomowaniu przyrządu laborant mocuje próbkę, reguluje ramię wahadła, a następnie zawiesza je w pozycji startowej. Po zwolnieniu wyzwalacza ramię ze ślizgaczem, poruszając się ruchem wahadłowym, przesuwa się nad badaną próbką trąc o nią. Im wyższy współczynnik tarcia, tym mniej wahadło wychyli się w druga stronę, a wskazówka (3) wskaże wyższą wartość na podziałce skali (1 lub 2). Badanie powtarza się aż do uzyskania pięciu kolejnych wyników nie różniących się więcej niż 3 jednostki (dla skali C) lub o 0,03 (dla skali F). Badanie to wykonuje się również na próbkach nasączonych wodą, by ustalić możliwość poślizgu na nawierzchni mokrej.
Niewątpliwą zaletą prezentowanej metody jest możliwość wykonania badania na zamontowanej nawierzchni. Wahadło angielskie jest przyrządem przenośnym.
Zalecane wartości odporności na poślizg określone przez br ytyjską grupę ds. antypoślizgowości dla pieszych niepełnosprawnych wyglądają następująco:

Powierzchnie o nierówności powierzchni mierzonej wg EN 13373 p. 5.3. większej niż 1,0 mm uznaje się za bezpieczne i nie ma potrzeby badania wartości SRV. Znając wartość SRV można ocenić poziom bezpieczeństwa nawierzchni wykonanej z danego materiału i o danym rodzaju wykończenia powierzchni. Można również ocenić jak zmienia się śliskość mokrej powierzchni, porównując wyniki badań wykonanych na suchej i mokrej próbce.

Wahadłowy przyrząd do badania odporności na poślizg (wahadlo angielskie)
1 – Skala C (długość ślizgu 126 mm)
2 – Skala F (długość ślizgu 76 mm)
3 – Wskazówka
4 – Wahadło
5 – Gumowy ślizgacz
6 – Śruba poziomująca
7 – Uchwyt mocujący próbkę do badania
8 – Poziomica
9 – Śruba regulacji pionowej

#michalfirlej