Jak Irlandczycy mury układali

W weekend, pomiędzy 20 a 22 czerwca 2014 roku, w miejscowości Mountcharles w hrabstwie Donegal (Republika Irlandii), odbył się Festiwal Kamienia Tir Conaill*. Inicjatorem imprezy było The Dry Stone Wall Association of Ireland (DSWAI – Irlandzkie Stowarzyszenie Suchego Muru) kultywujące tradycję wznoszenia murów bez użycia zaprawy.

Okazją do zorganizowania festiwalu była odbudowa około 50 metrów starego muru, który został zniszczony ostatniej zimy przez sztorm. Program festiwalu obejmował także wycieczkę i zwiedzanie ponad 100-letniej kopalni piaskowca w Drumkeelan oraz warsztaty rzeźbiarskie prowadzone przez artystę rzeźbiarza Brendan McGloin’a.

DSWAI została założona w 2009 roku i jest organizacją typu „non profit”, zrzeszającą wolontariuszy. Członkiem może zostać każdy, kto wyrazi swe zainteresowanie tematem i chce się nauczyć techniki budowania suchego muru. Stowarzyszenie posiada swoje odpowiedniki w innych krajach regionu (Szkocja, Anglia czy Walia).

Miejscem sobotnich wydarzeń była prywatna posesja przy plaży jednej z zatok Oceanu Atlantyckiego, jakich pełno na całym irlandzkim wybrzeżu. Uczestnikami festiwalu byli zarówno profesjonalni kamieniarze, jak i pasjonaci oraz kompletni amatorzy. W rzeczywistości udział brały całe rodziny przybyłe z różnych zakątków Anglii, Szkocji, Kanady, a nawet Australii. Całość odbywała się w rodzinnej atmosferze, z zapleczem kulinarnym oraz logistycznym. Materiał pochodził z wymienianej wyżej i znajdującej się nieopodal kopalni kamienia w Drumkeelan.

Hrabstwo Donegal to jeden z najbardziej malowniczych zakątków Irlandii, naturalnie oddzielony od reszty kraju geograficznie i politycznie. Jest to jedyne hrabstwo regionu Ulster znajdujące się w granicach Republiki Irlandii. Pozostała część Ulsteru podlega pod Zjednoczone Królestwo (UK). W średniowieczu Donegal było siedzibą klanu O’Donnell, który dawał odpust angielskim zapędom kolonialnym w Irlandii.

Praca rozdzielona została między dwa równolegle pracujące zespoły. W skład obu wchodzili zarówno profesjonaliści, którzy odpowiedzialni byli za prawidłową budowę muru, jak i pozostali uczestnicy, którzy bardziej byli pomocni w tworzeniu chaosu niż w budowaniu. Ale nikt nie narzekał – wszak chodziło przede wszystkim o dobrą zabawę oraz poznanie tajników budowy suchego muru. Dzięki temu, że atmosfera była bardzo luźna, wręcz piknikowa, każdy czuł się przydatny, co niewątpliwie wpływało na zaangażowanie oraz postępy w pracy.
Godnym odnotowania jest fakt, że nowy mur powstawał na fundamentach starej konstrukcji, która przetrwała około 100 lat, w warunkach silnych wiatrów północnego Atlantyku. W Donegal ilość bezdeszczowych dni w roku wynosi średnio 182. W prosty sposób pokazuje to, jak odporną na warunki atmosferyczne jest taka konstrukcja, przy jednoczesnym utrzymaniu prostoty i zachowaniu niskiego kosztu.
Suchy mur powstaje przez układanie warstwami płaskich bloczków kamiennych. W miejscach o znaczeniu konstruk-cyjnym tak dobierano kształt sąsiadujących kamieni, aby klinowały się wzajemnie i wzmacniały mur. Jako metoda tradycyjna, dostępna dla zwykłych ludzi, najczęściej używało się budulca dostępnego regionalnie – wtedy też, podobnie jak i dziś, utyskiwano na koszty transportu. Wykorzystanie lo-kalnych materiałów obniżało koszty.

Dziś Hrabstwo Donegal jest jednym z najbardziej popularnych miejsc turystycznych, z bardzo zróżnicowaną topografią i z bliskim sąsiedztwem innych atrakcji turystycznych.

Z punktu widzenia kompletnego amatora mogę powiedzieć, że łatwość, z jaką były poddawane obróbce ogromne bloki piaskowca oraz szybkość powstawania fragmentów muru były zadziwiające. Cały odbudowywany odcinek powstał w ciągu jednego dnia. Fachowość członków zespołu nie podlegała żadnej dyskusji, natomiast osobom zaczynającym „kamienną” przygodę dawało to jasny obraz tego, jak ciężka jest to praca.

*Tir Conail (pisane również jako Thír Conaill) w języku irlandzkim oznacza Land of Connell i jest starożytną nazwą terenów należących do hrabstwa Donegal.

Więcej zdjęć na www.facebook.com/KurierKamieniarski