Nie tylko kamień

Od redakcji

Tytułem wstępu

Na zakończenie tegorocznego Strzegomskiego Biennale Rzeźby w Granicie, odbyła się konferencja pod tytułem „Kształt”. Zaproszono na nią kilku prelegentów.
Jeden z wykładów – prof. dra hab. Andrzeja Szarka „Źródła” uznaliśmy za wybitnie interesujący ze względu na poruszenie kluczowych zagadnień dotyczących sztuki, ale też naszej współczesności. Poprosiliśmy prelegenta o zgodę na opublikowanie tego wystąpienia i dzięki temu możemy zaprezentować poglądy prof. Andrzeja Szarka na zagadnienie kształtu.
Zapraszamy do lektury.

Źródło

Kiedy zostałem zaproszony na konferencję w Strzegomiu, ucieszyłem się. Ale zaniepokoił mnie temat konferencji – „Kształt”. Dla mnie kształt jest w zasadzie całym złem tego świata.
Przyjrzyjmy się historii sztuki i powstałym w różnych okresach obiektom – rzeźbom, obrazom itp. – które zaistniały tylko jako wynik kształtowania. Pozbawione myśli, idei funkcjonowały jako elementy dekoracyjne, a nie obiekty mogące zyskać miano sztuki. Dopiero kształt, wypełniony myślą, staje się formą, o której możemy mówić - dzieło sztuki.

Inne obiekty – mające kształt – mają swoje funkcje i znalazły swoje miejsce w świecie. Na przykład w przestrzeni architektury. Ale też w wielu innych obszarach. I różnie wypełniają swoje funkcje.
Wiemy, jak trudno znaleźć krzesło, na którym dobrze się siedzi, czy łyżkę, którą wygodnie się konsumuje posiłek. Dlaczego? Bowiem ci, którzy zrobili takie obiekty, nie pamiętają, jak ważne jest skorelowanie formy z funkcją. Po prostu myślą o kształcie. Te kształty mają być atrakcyjne, oryginalne, konkurować z innymi. Krzesło z krzesłem, karoseria samochodu z inną.
Powstaje pytanie: jaka jest funkcja kształtu w sztuce? Sam kształt jest tylko kształtem i niczym więcej. Dopiero wypełniony myślą (talentem) staje się formą, dziełem sztuki.
Wiecie państwo, że trzeba uderzyć w skałę, żeby wypłynęło źródło. Ta skała staje się wartością, gdy wypływa z niej woda. Zauważmy jaką pustynią jest współcześnie świat wypełniony kształtami nieniosącymi ze sobą myśli.

Oglądając obiekty powstałe jako twory współczesnego świata zafascynowanego kształtami w dadaizmie, impresjonizmie, kubizmie i innych „izmach” szukam myśli. Czasem ją znajduję, ale w większości przypadków niestety nie. To są po prostu kształty, które należy zakwalifikować jako dekoracje. A artyści nie są przecież od dekorowania świata – ich celem powinno być przekazywanie myśli. Oczywiście za pomocą kształtów. Ale dopiero kiedy kształtom przekazujemy myśl, to stają się one formami.
Wydaje mi się, że Bóg tworząc człowieka, stworzył kształt i nakazał mu wprowadzić w ten kształt myśl – „wtedy będziesz do mnie podobny”. Zatem musimy ten kształt wypełnić myślą. Mamy wolną wolę, ale nie oznacza to, że mamy czekać, aż ktoś obdaruje nas myślą. Nie, to my sami musimy odnaleźć w sobie myśl.
To talent skierował mnie na drogę kultury. Dzięki temu poprzez swoje prace mogę przekazywać swoje myśli. Współcześnie jednak zniknęło takie pojęcie jak natchnienie. Od lat nie słyszę tego słowa. Rzadko też słyszę pojęcie talent. Czy to nie jest jakaś forma walki z formą? Kształt jest łatwy, kształt jest prosty – kształt nie wymaga dyskusji. Nie zaczepia, nie wywołuje emocji. Dopiero kształt wypełniony myślą staje się formą, formą budzącą człowieczeństwo.

Cała historia sztuki, od starożytności po dzień dzisiejszy, jest fantastyczną opowieścią o człowieku. Przez wiele tysięcy lat udawało się nam robić formy. Oczywiście nie wszystkie to formy, część z nich to tylko kształty. Kształty, które mają się podobać, mają spełniać swoje zadanie estetyczne. Mają zadowolić tego, kto zamówił dzieło. Jednak proporcjonalnie rzecz ujmując, przez jakieś 3000 lat więcej jest form niż w ostatnich stu latach. Współcześni twórcy realizując kształty zapominają o formie, jakby forma budziła strach, lęk czy poczucie niebezpieczeństwa.
A sztuka ma mieć coś do powiedzenia.
Według ideologii, polityki, sztuka powinna być narzędziem np. do realizowania zadań. Narzędziem tylko, więc nie powinna mieć ambicji osobistych przemyśleń. Jeśli nie wywołuje reakcji, jest tylko kształtem i jest bezpieczna.
Wracając do myśli, tchnienia i natchnienia. Najpierw jest myśl, tak jak na początku było słowo. Potem z myśli wyłania się natchnienie, które zamienia się w tchnienie. Dopiero ten stan pozwala tchnąć myśl w kształt. To jest nasz obowiązek, to talent, to wymóg bycia artystą. Jeśli tego nie ma, to jesteśmy tylko narzędziem w rękach polityki zleceniodawców.

Dzisiaj instytucją, która się nami posługuje, jest organizacja posiadająca pod swoim wpływem ogrom galerii tworzących armię kuratorów wystaw, którzy trzymają na smyczy artystów, narzucając im sposób widzenia ich pracy. Dlatego rozmowa o kształcie to za mało.
Co przyniósł nam XX wiek? Walkę szczurów i poddawanie się dyktatowi blokujących tworzenie form. Można dziś zapytać gdzie są ci artyści, którzy wprowadzali kubizm. Było ich wielu, a znamy dwóch, trzech... A gdzie ci, którzy wprowadzali myśl w kształt? Cały wiek XX był poligonem doświadczalnym, który skutecznie doprowadził do wyłączenia myśli, talentu i natchnienia u całej rzeszy artystów.

Widziałem prace Aborygenów. To są prace wybitne, wyjątkowo uczulone na naturę i wypełnione myślą. Tam nie ma prac dekoracyjnych. Nawet, jeśli jakaś wydaje się dekoracyjna, to po głębszej analizie i tak dostrzeżemy, że zawiera pierwiastek myśli i poglądów.

Byłem kiedyś na plenerze w Černym Balogu na Słowacji. Spóźniłem się, i kiedy przyjechałem, materiał rzeźbiarski w postaci wielkich, kilkumetrowych bali drewnianych, był już podzielony między uczestników. Ten materiał, który pozostał dla mnie, był chory – praktycznie nie nadawał się do rzeźbienia. Cały środek bala był spróchniały. Inni uczestnicy pleneru już intensywnie pracowali, cięli te piękne zdrowe bale na ogromnej pile na dechy. Potem, przy pomocy wielkich gwoździ, kształtowali swoje prace. Tworzyli kształty – było ich tyle, ilu było współuczestników pleneru.

Ja swój kawałek materiału wyczyściłem w środku, postawiłem pionowo i wyciąłem w nim okienko, w którym osadziłem kratkę. Przed tą prawie rzeźbą postawiłem klęcznik. Ja to nazwałem „Konfesjonał przydrożny”. Potem wziąłem koszyk i pozbierałem wśród moich kolegów łebki gwoździ (oni po zbijaniu swoich prac obcinali łebki gwoździ, aby nie było widać łączenia). W ostatnim dniu, kiedy wszystkie prace były zakończone – piękne i dekoracyjne – ja te obcięte główki wbiłem w mój „konfesjonał”. Na pytanie, co to jest – odpowiedziałem, że to symbol pierwszych grzechów. Powstała jakaś myśl, przekaz. Nie kształt.

Oczywiście kształt był, ale tylko jako nośnik mojego przekazu. Kiedy jadę samochodem, to nie jadę kształtem. Interesuje mnie droga, miejsce, do którego jadę... Przed moim konfesjonałem na klęczniku klęknął tylko jeden plenerowicz. Odbiorcy zaś prawie wszyscy.
Kiedy po 10 latach odwiedziłem to miejsce, okazało się, że po tych pięknych kształtach, realizacjach plenerowych moich kolegów nie ma śladu, a moja rzeźba stoi do dziś…
Dlaczego?
...
Dziękuję za uwagę.

III Ogólnopolskie Mistrzostwa Branży Kamieniarskiej w bieganiu —Strzegom, 24 czerwca 2017 r., godz. 12:00

„Strzegomska 12-tka” to już bieg z tradycją. Ciekawa trasa, świetna atmosfera, mnóstwo imprez towarzyszących —dla starych i młodych.
I oczywiście Ogólnopolskie Mistrzostwa Branży Kamieniarskiej w bieganiu na trasie przebiegającej w pobliżu siedmiu strzegomskich kamieniołomów.
W Mistrzostwach Branży Kamieniarskiej mogą wziąć udział osoby związane z branżą kamieniarską (pracownicy, udziałowcy i właściciele: zakładów kamieniarskich, kamieniołomów, hurtowni kamienia, zaopatrzenia kamieniarstwa, wydawnictw branżowych kamieniarskich, studenci i kadra uczelni i szkół kształcących w zawodzie górnictwo odkrywkowe lub kamieniarstwo).

Mistrzostwa odbędą się na dystansie 12 km, a klasyfikowani będą osobno mężczyźni i kobiety.

Podobnie jak w ubiegłym roku, Ogólnopolskie Mistrzostwa Branży Kamieniarskiej patronatem medialnym objął Kurier Kamieniarski.

Zapraszamy do udziału w tym wydarzeniu. Dla osób już biegających to okazja, by zmierzyć się z innymi pasjonatami truchtania w naszej branży. Dla osób planujących rozpoczęcie aktywności fizycznej, to doskonały pretekst, by założyć buty sportowe i zacząć tę przygodę.
Ale to również okazja do wykorzystania talentów pracowników. Jeżeli Twój pracownik lubi biegać, to zmotywuj go do udziału —on zyska chwałę, Ty reklamę w Kurierze Kamieniarskim.

Na każdego zawodnika czeka wyjątkowy medal, a dla zwycięzców nagrody rzeczowe i puchary od Organizatora oraz nagrody w postaci reklamy prasowej w Kurierze Kamieniarskim:
Miejsce I —całostronicowa reklama + cało-stronicowy artykuł sponsorowany na dowolny temat;
Miejsce II —całostronicowa reklama w Kurierze;
Miejsce III —1 strony reklamy w Kurierze.

Zapisy i informacje na stronie www.strzegomska12.eu „Gorące” informacje na facebook.com/strzegomska.dwunastka

III Ogólnopolskie Mistrzostwa Branży Kamieniarskiej w bieganiu już wkrótce!

24 czerwca 2017 roku o godzinie 12:00 rozpocznie się VI bieg uliczny „Strzegomska 12-tka”. Start, tradycyjnie, na strzegomskim Rynku.

Ponownie w ramach tego biegu rozegrane zostaną Ogólnopolskie Mistrzostwa Branży Kamieniarskiej w bieganiu.
Tegoroczny bieg również odbędzie się pod nazwą „Z kamieniołomami w tle”, ponieważ odbędzie się na tej samej trasie, co w roku 2016.

Ustalona w zeszłym roku trasa spotkała się dużym uznaniem uczestników biegu. To dwie pętle po 6 km, które przebiegają w sąsiedztwie siedmiu strzegomskich kamieniołomów. Mistrzostwa Branży Kamieniarskiej odbędą się na dystansie 12 km i mogą wziąć w nich udział osoby związane z branżą kamieniarską. Poza mistrzostwami kamieniarzy, w ramach biegu „Strzegomska 12-tka”, do wyboru są dwa dystanse: 6 kilometrów i 12 kilometrów oraz kilka różnych kategorii klasyfikacyjnych.

Każdy zawodnik otrzyma atrakcyjny pakiet startowy, a na mecie będzie czekał wspaniały medal, który prezentujemy obok. Oczywiście dla zwycięzców będą puchary i nagrody rzeczowe.
Do końca marca obowiązuje najniższa opłata startowa, ale nie warto czekać do ostatniego momentu, ponieważ liczba uczestników tych zawodów jest ograniczona. Szczegóły znajdują się na stronie www.strzegomska12.eu.

W tym roku bieg nie będzie częścią obchodów Święta Granitu Strzegomskiego. Święto odbędzie się w innym terminie i miejscu.

Kurier Kamieniarski jest patronem medialnym III Ogólnopolskich Mistrzostw Branży Kamieniarskiej w bieganiu. Nie zabraknie również nagród ufundowanych przez naszą gazetę.

60  śmiałków,  dzień  i  noc,  bez  przerwy,  bez  wytchnienia, przez cały tydzień przemierzać będzie Polskę biegiem i na rowerach. Zbierać pieniądze dla chorych i potrzebujących dzieci wytypowanych   spośród   podopiecznych   kilku   fundacji oraz promować sport jako idealny sposób na wyjście z depresji.

To pierwsze tego typu wydarzenie charytatywne w Polsce.

Na przełomie kwietnia i maja 2016 r. przebiegniemy i przejedziemy na rowerach łącznie ponad 5.000 kilometrów w wielkiej ogólnopolskiej sztafecie, z Zakopanego do Gdańska, okrążając Polskę dookoła.

Naszymi ambasadorami zostali już Artur Kozłowski – mistrz Polski w biegach ulicznych, Mariusz Stępiński – piłkarz Ruchu Chorzów i reprezentacji Polski w piłce nożnej, Karol Kozuń – mistrz świata w pchnięciu kulą osób niepełnosprawnych, Aida Bella – mistrzyni Polski i brązowa medalistka Europy w Short Tracku.

Nasza akcja zaczyna cieszyć się coraz większą popularnością wśród Polaków i wśród grona sportowców, które niedługo znacznie się poszerzy. Docelowo chcemy także zaprosić ludzi świata show biznesu, którzy nie tylko zostaną naszymi ambasadorami, ale dołączą do nas na trasie.

Zachęcamy gorąco do włączenia się w promocje tego szczytnego wydarzenia. Sprawimy, że będzie o nim głośno w całej Polsce i będzie nam niezmiernie miło jeśli zechcą Państwo stać się jej częścią. Jesteśmy otwarci na wszelkie formy współpracy.

Jak możesz pomóc?

Zajdź nas na Facebooku: www.facebook.com/PomaranczowaPoMOC

Polub, udostępnij, zaproś znajomych.

Znamy już termin II Ogólnopolskich Mistrzostw Branży Kamieniarskiej w bieganiu – 18.06.2016 roku.

Strzegomska 12-tka to bieg uliczny, który na stałe wpisał się już do kalendarza biegowego. Wzorem ubiegłych lat, przyszłoroczna edycja odbędzie się w trakcie Święta Granitu Strzegomskiego – 18 czerwca 2016 w Strzegomiu.
Każdy może wziąć udział w biegu. A każdy, kto jest związany z branżą kamieniarską, może również wystartować w II Ogólnopolskich Mistrzostwach Branży Kamieniarskiej.

Kurier Kamieniarski ponownie objął Mistrzostwa patronatem medialnym i będziemy na bieżąco informować o wszystkim, co związane z biegiem: w Kurierze, na naszej stronie www.kurierkamieniarski.pl oraz na Facebooku.

Drużyna Kuriera Kamieniarskiego też stanie na starcie, by podjąć to wyzwanie.

Zapraszamy do wspólnej rywalizacji!

więcej na:
www.strzegomska12.eu