Artykuły

W kwietniu tego roku burmistrz Kazimierza Dolnego ogłosił konkurs na opracowanie programu użytkowego oraz ogólnej koncepcji przeznaczenia i zagospodarowania kamieniołomu w Kazimierzu Dolnym.
Konkurs został rozstrzygnięty i jego zwycięzcą została pracownia architek- toniczna „Marka” z Puław. Jednak najwięcej emocji wzbudził projekt strzegomianek – Agaty Zych-Wcisło i Katarzyny Zych - Głuszyńskiej.

Siostry połączyły dwie profesje – architekturę i architekturę krajobrazu – opracowując „Studialny program użytkowy oraz ogólną koncepcję przeznaczenia i zagospodarowania kamieniołomu w Kazimierzu Dolnym”. Projekt architektek zdobył wyróżnienie honorowe i cieszy się uznaniem wśród mieszkańców Kazimierza Dolnego.

Agata mieszka obecnie w Katowicach. Przez kilka lat zdobywania doświadczenie w kraju i za granicą – Gdańsk, Poznań, Wrocław, Praga, Rotterdam. Podstawy wiedzy o architekturze zdobyła podczas studiów magisterskich o kierunku Architektura i Urbanistyka na Politechnice Gdańskiej i podczas studiów podyplomowych na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu w zakresie zabytkoznawstwa i konserwatorstwa dziedzictwa architektonicznego.

Katarzyna jest od trzech lat związana z branżą kamieniarską – pracuje jako projektant w firmie Granex w Strzegomiu. Od trzech lat zaangażowana jest jako tutor w organizowanej przez „Fundację Bazalt” Letniej Szkole Projektowania w Kamieniu. Podstawy wiedzy o architekturze krajobrazu i budownictwie zdobyła podczas studiów ma- gisterskich o kierunkach Architektura Krajobrazu oraz Budownictwo na Uniwersytecie Przyrod- niczym we Wrocławiu.

Projektantki podkreślają, że sam fakt pocho- dzenia ze Strzegomia – granitowego serca Polski – miał wpływ na to, że podjęły się prac nad projektem konkursowym w Kazimierzu Dolnym. Cztery lata temu   brały   udział   w   konkursie   studenckim o podobnej tematyce – zagospodarowanie terenu byłego kamieniołomu bazaltu w Strzegomiu. Zarówno Katarzyna jak i Agata zagadnienie nieczynnego   kamieniołomu   bazaltu   rozwinęły w swoich pracach magisterskich . Dlatego też temat ten jest im niewątpliwie bliski i mają świadomość tego jak ważną częścią historii miasta są takie wyrobiska i jaki niosą ze sobą potencjał.

Konkurs w Kazimierzu Dolnym podzielony był na dwa etapy, które wyłoniły najbliższe oczekiwaniom jury konkursowego wizje zagospodarowania dawnego kamieniołomu. Celem konkursu było przede wszystkim wydobycie ducha miejsca oraz podkreślenie walorów miejsca i jego unikalności.
Projektantki w swojej pracy kierowały się kilkoma głównymi założeniami:
– zaprojektowanie „zielonego zaplecza” Kazimierza Dolnego, które byłoby miejscem spotkań oraz przyciągnęłoby turystów i odciążyło kazimierską starówkę;
– zachowanie naturalnego charakteru miejsca – brak ingerencji w ścianę kamieniołomu;
– utożsamianie projektowanego terenu z duchem Kazimierza Dolnego poprzez zastosowane materiały, głównie naturalne;
– wprowadzenie nowych funkcji, które sprzyjają aktywności odwiedzających – ścieżka zdrowia, zewnętrzna siłownia, place zabaw itp. oraz przestrzeń otwarta wraz ze sceną, która będzie przeznaczona do organizacji imprez masowych;
– tworzenia infrastruktur y planowanego Geoparku „Małopolskiego Przełomu Wisły" na terenie kamieniołomu poprzez wyznaczenie ścieżki geologicznej z geostanowiskiem oraz budowę budynku edukacyjnego z interaktywną wystawą geologiczną;
– przeprowadzenie głównego ciągu komuni- kacyjnego przez sam środek budynku wielofunkcyjnego, aby był on integralną częścią całego założenia;
– zaprojektowanie kąpieliska przewidzianego jako naturalny staw z roślinną warstwą filtracyjną.

Obecnie Agata, od ponad roku prowadzi, własną firmę współpracując z innymi biurami architektonicznymi oraz prywatnymi inwestorami. Katarzyna jest na urlopie macierzyńskim. Plany młodych architektek na przyszłość to zdobywanie nowych doświadczeń, podnoszenie osobistej i projektowej poprzeczki, bo chęć ciągłego rozwoju motywuje do bycia lepszym i do tworzenia lepszych przestrzeni.
Gratulujemy wyróżnienia w konkursie oraz podboju serc Kazimierzan i życzymy dalszych sukcesów na projektowych ścieżkach życia.

W związku z publikacją nowelizacji ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, już z dniem 1 listopada br. zmianie ulegną przepisy określające sposób ustalania wysokości podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla przedsiębiorców.

Zaradne kobiety wykorzystując dotychczasową konstrukcję przepisów w/w ustawy, mogły nabyć prawo do zasiłku chorobowego (np. w związku z zajściem w ciążę) w wysokości nawet do 7.000 zł miesięcznie. Wystarczyło opłacić jedną składkę od maksymalnej podstawy wymiaru tej składki. Z kolei od 1 listopada br., w wyniku podobnych działań, przedsiębiorca uzyska prawo do zasiłku w kwocie nawet kilkakrotnie niższej niż dotychczas. Jednak, jeśli przedsiębiorca nabędzie prawo do zasiłku przed tym dniem, to – o ile nie wystąpi przerwa w pobieraniu zasiłku albo nie ulegnie zmianie rodzaj pobieranego zasiłku – zachowa prawo do zasiłku ustalonego według dotychczasowych zasad.

Podsumowując: już wkrótce nie będzie możliwe uzyskanie wysokiego świadczenia z ubezpieczenia chorobowego po opłaceniu tylko jednej wysokiej składki.

_{Ubezpieczenia społeczne}

E-zwolnienia – to kolejna ze zmian wprowadzonych nowelizacją w/w ustawy, która ma obowiązywać 1 stycznia 2016 r. Wystawiający zaświadczenie lekarskie będzie przekazywał zaświadczenie lekarskie na elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w terminie 3 dni. Ta zmiana nałoży na pracodawców (płatników), zatrudniających ponad 5 osób, obowiązek utworzenia profilu informacyjnego za pomocą systemu teleinformatycznego udostępnionego bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jeżeli jednak płatnik był obowiązany utworzyć profil, a następnie zatrudnienie spadło poniżej 5 osób, taki płatnik będzie obowiązany profil informacyjny utrzymać.
Płatnik będzie obowiązany poinformować ubezpieczonych (pracowników) o fakcie nietworzenia i utworzenia profilu. Wówczas pracownik, na dotychczasowych zasadach, będzie zobowiązany do dostarczenia pracodawcy wydruku zwolnienia lekarskiego, a w przypadku utworzenia profilu w trakcie ubezpieczenia pracodawca będzie miał obowiązek pisemnie poinformować pracowników w terminie 7 dni od dnia utworzenia profilu o ustaniu obowiązku dostarczania wydruków zwolnień.
Omawiana zmiana, w zakładach posiadających profil informacyjny, zniesie obowiązek dostarczania przez pracowników zwolnień lekarskich w terminie 7 dni (dotychczas uchybienie temu terminowi skutkowało obniżeniem kwoty zasiłku). Z kolei ZUS będzie mógł skuteczniej kontrolować zasadność wydawanych zwolnień lekarskich, bowiem w chwili obecnej – w przypadku zwolnień krótkoterminowych – zazwyczaj pracownik odzyskiwał zdolność do pracy (upływał termin, na jaki wystawiano zwolnienia), nim do ZUS trafiło zwolnienie. Dzięki tej zmianie usprawniony zostanie obieg zaświadczeń lekarskich pomiędzy lekarzem a pracodawcą i ZUS.

VAT

Od dnia 1 lipca 2015 r. dłużnik będący w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji na ostatni dzień okresu rozliczeniowego, w którym upłynął 150-ty dzień od dnia upływu terminu płatności za zakupione towary i usługi – nie ma obowiązku korygowania odliczonego VAT. Tą samą nowelą umożliwiono korzystanie z ulgi na złe długi wierzycielom powiązanym z dłużnikami (o uldze za złe długi pisaliśmy w Kurierze Kamieniarskim nr 66, 2/2013 – przyp. red.).
Kolejną ze zmian w zakresie VAT było przeniesienie na nabywców sprzętu teleinformatycznego (np. laptopów, notebooków, telefonów) obowiązku rozliczenia podatku – gdy nabywca jest podatnikiem VAT czynnym, a wartość jednolitej gospodarczo transakcji przekroczy 20.000 zł, to nabywca rozlicza VAT za sprzedawcę. Ta zmiana, biorąc pod uwagę wskazany limit, nie wniesie nic do sposobu rozliczania większości transakcji, np. gdy przedsiębiorca nabędzie nawet kilka tego typu urządzeń o przeciętnej cenie.

W poprzednich numerach Kuriera Kamieniarskiego omawiałem właściwości mechaniczne materiałów kamiennych: wytrzymałość na ściskanie, zginanie i odporność na wyrwanie kotwy montażowej. W  tym tekście opiszę sposób określania gęstości i porowatości materiałów zgodnie z PN-EN 1936:2010-05P „Metody badań kamienia naturalnego. Oznaczanie gęstości i gęstości objętościowej oraz całkowitej i otwartej porowatości.”.

W normie pojawiają się dwa rodzaje gęstości: objętościowa i zwykła oraz dwa rodzaje porowatości: otwarta i całkowita.
Gęstość objętościowa (ρb) to stosunek masy wysuszonej próbki do jej objętości, czyli brana jest pod uwagę objętość próbki poddanej badaniu wraz z objętością pustych przestrzeni (otwartych i zamkniętych porów). Gęstość (ρr) jest to stosunek masy wysuszonej próbki do objętości części stałej, czyli bez brania pod uwagę objętości pustych przestrzeni.
Porowatość otwarta jest to wyrażony w procentach stosunek objętości otwartych porów (takich, do których może wniknąć nowy płyn) do objętości próbki do badania. Porowatość całkowita jest to wyrażony w procentach stosunek objętości otwartych i zamkniętych porów do badanej objętości.

Gęstość objętościowa i porowatość otwarta

Dla wszystkich wyrobów kamieniarskich badanie to wykonuje się co 2 lata – najczęściej wykorzystując próbki przygotowane do badania wytrzymałości na ściskanie (sześcian o boku 50 mm). Próbki są suszone w temperaturze 70^oC do stałej masy. Następnie, po ostygnięciu w eksykatorze, są ważone (md). Umieszczenie w eksykatorze jest konieczne ze względu na zabezpieczenie próbek przed pochłanianiem wilgoci z powietrza.
Kolejny etap badania polega na wtłoczeniu w pory kamienia wody. Wykonuje się to w naczyniu próżniowym. Najpierw utrzymuje się próbki przez
120 minut w ciśnieniu obniżonym do około 2 kPa (0,2% przeciętnego ciśnienia atmosferycznego) w celu usunięcia powietrza z otwartych porów kamienia. Potem, zachowując próżnię, do naczynia powoli wprowadzana jest zdemineralizowana woda, aż do całkowitego zanurzenia próbek. Po tym przywrócone zostaje ciśnienie atmosferyczne i próbki pozostają pod wodą przez następne 24 godziny.

Po tym czasie następuje ważenie próbek w wodzie (mh) i w powietrzu (ms). Na podstawie pomiarów, wykorzystując prawo Archimedesa,
określa się dokładną objętość próbek.

Objętość próbki w cm³ :

Objętość otwartych porów w cm³:

Gęstość objętościowa kamienia w kg/m³:

Porowatość otwarta w procentach:

Gęstość i porowatość całkowita

Badanie to wykonuje się co 10 lat. Norma zakłada możliwość badania dwoma metodami: metoda A (piknometr) i metoda B (objętościomierz Le Chateliera). Pierwsza metoda jest dokładniejsza, dlatego częściej jest stosowana i ona zostanie opisana poniżej.
Próbki z wykonanego wcześniej badania gęstości objętościowej i porowatości otwartej rozdrobnia się oddzielnie do uzyskania wielkości, która pozwoli na przejście pyłu przez sito o wielkości oczka 0,063 mm. Następnie wysuszy się do stałej masy i oddziela około 10 g sproszkowanego kamienia (m_e).

Do piknometru wlewa się zdejonizowaną wodę do połowy pojemności. Następnie wsypuje się odważony pył kamienny i miesza go z wodą w celu rozproszenia go w cieczy. Piknometr poddaje się próżni (2 kPa) do momentu, aż nie będą powstawały pęcherzyki powietrza. Następnie napełnia się piknometr wodą i pozostawia, aż kamienny pył osiądzie na dnie, a woda nad próbką będzie przezroczysta. Ostrożnie dolewa się wody, zatka piknometr korkiem i osusza z zewnątrz (wyciera) – całość waży i zapisuje wynik jako m₁.

Kolejnym etapem jest opróżnienie i wyczyszczenie piknometru, który zostanie wypełniony zdejonizowaną wodą. Pod zatkaniu korkiem i wytarciu ponownie waży się piknometr i zapisuje wynik jako m . Następnie dokonuje się obliczeń 2 za pomocą poniższych wzorów.

Gęstość wyrażona jest wzorem:

Porowatość całkowita wyrażona jest wzorem:

W ten sposób wyznaczone zostały podstawowe właściwości skał – gęstość i porowatość. Poznanie gęstości materiału ma znaczenie przy pracach konstrukcyjnych. Projektant musi znać ciężar elementu dla zaprojektowania konstrukcji o takiej nośności, aby mogła ona ten element utrzymać. Powtarzając badania danego materiału wyniki tych badań powinny być do siebie podobne. Jeżeli w kolejnych badaniach występują zmiany gęstości objętościowej kamienia naturalnego, to mogą one świadczyć o zmianach w składzie mineralnym dostarczonego do badań surowca skalnego.
Duża porowatość może też mieć wpływ na inne właściwości materiału. Nie zawsze jest to zależność bezpośrednia, ale można się spodziewać wpływu na nasiąkliwość, mrozoodporność i odporność na szok termiczny. Czyli te parametry, które świadczą o trwałość materiału w zmiennych warunkach użytkowania.

#michalfirlej

Kamień kamieniem – zwykle pozostaje w tle, niezauważony. Tak oczywisty, jak widok Sky Tower na widnokręgu w okolicy Wrocławia, czy wieża Eiffla na pocztówce z Paryża. Są jednak takie realizacje z kamienia, wobec których nie da się przejść obojętnie. Wwiercają się w pamięć nietypowymi rozwiązaniami, twórczym wykorzystaniem lub zaskakującym wyglądem. Albo wszystkim na raz.

Tak jest w przypadku budynku siedziby Stowarzyszenia Autorów i Wydawców SGAE w Santiago de Compostela (A Coruña, Hiszpania). Obiekt znajduje się w uprzywilejowanym punkcie miasta – pomiędzy ogrodem prywatnym i publicznym, w zielonej okolicy, z której roztacza się widok na panoramę zabytkowego miasta.
Dzięki uprzejmości biura architektonicznego Ensamble Studio, które jest autorem projektu, Kurier Kamieniarski może napisać nieco o projekcie i realizacji.
Projekt koncepcyjny tego fragmentu miasta został opracowany przez japońskiego architekta Arata Isozaki i uwzględniał budowę serii budynków dla celów akademickich. Większość z nich już powstała. Główne Biuro SGAE zostało zaprojektowane na zachodnim krańcu dzielnicy Vista Alegre uzupełniając całość i stając się jej granicą.
Opracowanie projektu obiektu powierzono architektom z Ensamble Studio. Głównym projektantem obiektu był Antón García-Abril. Firmą, która zrealizowała prace kamieniarskie była hiszpańska firma Granichán S.L.

Koncepcja architektoniczna budynku łączy ducha miasta Santiago de Compstela z jego współczesną tożsamością wprowadzając do tego połączenia dialog z historią i pamięcią miejsca oraz zachowując ścisły związek z językiem współczesnej sztuki.
Program działania SGAE obejmuje nie tylko działania społeczne z udziałem autorów i wydawców, ale także szeroki zakres działań publiczno-kulturalnych. Budynek jest podzielony na cztery obszary funkcjonalne rozmieszczone na czterech poziomach dostępnych z ogrodu i od strony ulicy. W sumie powierzchnia użytkowa obiektu to trzy tysiące metrów kwadratowych, przeznaczonych dla twórców oraz mieszkańców miasta.

Wielki kamienny mur może być traktowany jako rzeźba monumentalna. Szare kamienne elementy elewacji wykonane z granitu Mondariz Grey pojawiają się w jednej z najczystszych form: nieregularnych ciosów o zmiennej geometrii i wielkości, wybranych bezpośrednio w kamieniołomie spośród odpadów poprodukcyjnych. Konstrukcja muru – zależnie od pory dnia i roku – w zróżnicowany sposób przepuszcza światło. Druga ze ścian jest wykonana ze szkła podświetlanego i razem z przeciwległą – kamienną – tworzy pewien rodzaj imponującego witrażu.
Jak łatwo sobie wyobrazić, skonstruowanie kilkudziesięciometrowej ściany, zrealizowanej z odpadów kamieniołomu było dość skomplikowane. Nie było możliwe przygotowanie projektu realizacyjnego. Projekt powstawał w sposób dynamiczny na terenie kamieniołomu. To tu kolejne elementy dopasowywano do siebie tworząc konstrukcję łukowej ściany. Tu również wyznaczono miejsca powiązania ze sobą ciosów skalnych. Gotowy obiekt, w skali 1:1, wybudowany więc został w kamieniołomie. Konstrukcja, po dokładnym oznakowaniu, została kamień po kamieniu przewieziona na plac budowy i tam powtórnie złożona.

Obiekt, zaprojektowany w 2005 roku, doczekał się realizacji w 2007.
Ten obiekt, to nie jedyna interesująca realizacja biura Ensamble Studio. Kolejną zaprezentujemy w następnym wydaniu Kuriera Kamieniarskiego.

Zdjęcia: Roland Halbe

Więcej zdjęć na www.facebook.com/KurierKamieniarski

Nowy zakład produkcyjny firmy Pawlimex Paweł Wojak 7 sierpnia 2015 roku oficjalnie rozpoczął produkcję.

Męcina Królewska to piaskowiec o barwie szarej, który budzi coraz większe zainteresowanie wśród inwestorów i architektów. Złoże znane jest od bardzo dawna, na co dowodem są stare obiekty, znajdujące się w okolicy Limanowej, wybudowane z zastosowaniem tego kamienia.

Współczesne wydobycie rozpoczęło się za sprawą firmy Wolimex Eugeniusza Wojaka – pozyskiwano kamień z przeznaczeniem drogowym i hydro- technicznym. Wydobycie prowadzono bez stosowania materiałów wybuchowych i dlatego materiał ze złoża nadal nadaje się do innych zastosowań niż tylko kruszywo. Takim właśnie zastosowaniem zainteresował się Paweł – syn właściciela Wolimexu – kiedy rozpoczął pracę zawodową. Zaczął testować obróbkę Męciny Królewskiej dla celów budowlanych.

Okazało się, że materiał podoba się architektom i ma szerokie możliwości obróbki, a przy tym istnieje zaintere sowanie takimi wyrobami. Tak w uproszczeniu powstała firma Pawlimex. Jednak, by móc oferować na rynku materiał na większą skalę, konieczna stała się budowa odpowiednio wyposażonego zakładu przeróbczego.

Uroczyste otwarcie zakładu nastąpiło na początku sierpnia. Przybyło na nie wielu gości.

Gratulacje z okazji otwarcia zakładu składali Pawłowi Wojakowi przedstawiciele władz lokalnych, przyjaciele i kontrahenci z branży oraz członkowie ZPBK. Spotkanie rozpoczęło krótkie powitanie, uroczyste przecięcie wstęgi i poświęcenie zakładu. Później gospodarz zaprosił gości do zwiedzenia położonej niedaleko kopalni. Po powrocie na gości czekała góralska kapela oraz suto zastawione stoły. Rozpoczęło się świętowanie, które trwało do późnych godzin wieczornych.

W nowym zakładzie podstawowymi urządzeniami do cięcia kamienia są trzy traki jednolinowe. Dalsze ogniwa linii technologicznej to dwa auto- maty szlifierskie do szlifowania i polerowania (piaskowiec z Męciny daje się dobrze polerować), piła mostowa CUT 600 (do seryjnej produkcji) oraz piła jednosuportowa sterowana numerycznie. Uzupełnieniem linii jest boczkarka profilowa oraz waterjet Intermac Primus 184.
Maszyny zostały dobrane tak, aby wydajność poszczególnych maszyn współgrała z wydajnością całej linii technologicznej.

Zdjęcia z nowego zakładu i z uroczystego otwarcia można obejrzeć na naszym fanpage: www.facebook.com/KurierKamieniarski.