Artykuły

Firma Lauda Metalplast powstała w 1990 roku. Zatrudniała wtedy 2 pracowników, a podstawowym zakresem działalności firmy była produkcja galanterii metalowej ze stali czarnej na użytek hurtownika zagranicznego. Rok później w firmie opracowany został system suchego montażu elewacji kamiennych, który w ówczesnym polskim budownictwie był rozwiązaniem absolutnie nowatorskim. Technologia suchego montażu była zupełnie nieznana, dlatego firma musiała prowadzić w tym czasie rozległą działalność szkoleniową. Dało to firmie Lauda Metalplast pozycję lidera na polskim rynku kamieniarskim w zakresie produkcji kotew.

Kolejnym etapem rozwoju firmy było uruchomienie produkcji elementów tzw. małej architektury. Obecnie firma współpracuje zarówno z firmami kamieniarskimi jak i budowlanymi z całej Polski. Do podstawowych produktów firmy Lauda Metalplast należy kilka systemów kotwiących do montażu elewacji kamiennych oraz konstrukcji rusztów elewacyjnych, a także projektowanie elewacji kamiennych. Wszystkie wyroby związane z technologią suchego montażu elewacji kamiennych posiadają Aprobaty Techniczne – Instytutu Techniki Budowlanej.

Przełomowym momentem rozwoju przedsiębiorstwa była realizacja systemu kotwienia dla firmy „Takenaka” na obiekcie Centrum Sztuki i Kultury Japońskiej „MANGA” w Krakowie w 1993 roku. Od tamtego czasu firma Lauda Metalplast była współrealizatorem wielu obiektów w całej Polsce, m.in.: budynek biurowy „Cisowianka” Nałęczów, ambasada Stanów Zjednoczonych w Warszawie, Museum Moderner Kunst w Wiedniu, Bank Pekao S.A. w Krakowie, hotel Belweder w Ustroniu Zawodzie, Centrum Handlowe „Plaza” w Krakowie, Polskie Radio Kraków, budynek biurowy firmy Hochtief, budynek biurowy Rondo ONZ Warszawa, a także realizacje w Londynie, Kijowie i we Lwowie. W 2005 roku w firmie stworzono nowy dział usług w zakresie cięcia laserowego blach i gięcia na krawędziarce CNC.

W listopadzie 2004 roku firma uzyskała certyfikat jakości ISO według normy 9001-2000. W roku 2006 przedsiębiorstwo uzyskało wyróżnienie – brązową statuetkę w konkursie „Wielka, Mała Firma” w województwie małopolskim w kategorii firm średnich, jak również wyróżnienie od Wojewódzkiego Urzędu Pracy za wspieranie zatrudnienia absolwentów i umożliwianie odbycia stażu w firmie. W latach 2007-2009 firma otrzymywała wyróżnienia w konkursie Gazele Biznesu.

Firma dynamicznie się rozwija. Co roku poszerza swój rynek dystrybucji, pozyskuje nowych klientów wprowadzając innowacyjne rozwiązania technologiczne i rozszerzając zakres wykonywanych usług.

W 1978 roku na polskim rynku pojawiły się pierwsze szpachlówki dla lakierników samochodowych oznaczone logo NOVOL. Produkowane były ręcznie w niewielkim warsztacie i ledwie zaspokajały potrzeby lokalnego rynku. Koniec lat 80. i powstałe możliwości eksportowe firma wykorzystała do szybkiego rozwoju przypieczętowanego otwarciem nowego zakładu produkcyjnego w Komornikach w 1997 roku. Obecnie NOVOL to silna polska marka konkurująca z powodzeniem z międzynarodowymi korporacjami.

Firma NOVOL jest znana w wielu branżach. Preparaty wypełniające, klejące, konserwujące, uszlachetniające i zabezpieczające NOVOL stosowane są w lakiernictwie samochodowym i przemysłowym, przygotowywaniu posadzek przemysłowych i nawierzchni sportowych, zabezpieczaniu parkietów i jednostek pływających, a także w kamieniarstwie. Firma nieustannie inwestuje w prace badawcze i we własnym laboratorium tworzy nowe receptury zaawansowanych technologicznie, nowoczesnych produktów. Laboratorium prowadzi również stałą kontrolę nad jakością bieżącej produkcji i sprawdza każdą partię wyprodukowanych preparatów. Pozostając w stałym kontakcie ze swoimi klientami, NOVOL nie ustaje w doskonaleniu istniejących już na rynku produktów. A wysokie standardy jakości, potwierdzone certyfikatami ISO 9001 i ISO 14001, docenili odbiorcy nie tylko z Polski, ale i z całej Europy oraz Azji, Bliskiego Wschodu i Afryki.

Dedykowana dla kamieniarstwa seria produktów SOLIDO to szpachlówki, kleje, żywice i impregnaty przygotowane z myślą o tej branży. Uzupełnieniem są rozpuszczalniki do czyszczenia powierzchni (np. z resztek silikonu) i pasty do korekty barwy klejów i szpachlówek. Są to produkty przygotowane od podstaw specjalnie z myślą o specyfice materiału tak wymagającego jak kamień.

Szczegóły oferty dostępne na stronie www.novol.pl.

B r a z y l i a j e s t d u ż y m d o s t a w c ą naturalnego kwarcytu, materiału kamiennego pochodzącego wprost z dżungli. Kamienie te są wysoce dekoracyjnym produktem, idealnym zarówno w realizacji małych jak i dużych projektów budowlanych.

Głównymi produktami są:

• dekoracyjny bruk kwarcytowy,
• kamienie ogrodowe,
• kwarcytowe świeczniki i elementy dekoracyjne,
• bruk rustykalny,
• kamienne stopnie,
• okładziny ścienne.

Brazylijski kwarcyt jest unikatowym materiałem mającym zastosowanie w przemyśle konstrukcyjnym oraz dekoracyjnym. Wysoka zawartość miki sprawia, że w niektórych przypadkach kamień zyskuje niemal metaliczny połysk. Kamienie formowane są naturalnie w górzystych regionach Brazylii, zaś ich skład to głównie skompresowany kwarc oraz piaskowiec. Takie połączenie minerałów czyni kamień bardzo twardym, ciężkim oraz wytrzymałym, a także zapewnia wspaniałe właściwości antypoślizgowe, co sprawia, że kwarcyt jest idealnym materiałem do zastosowania w okolicach basenów oraz w miejscach użytku publicznego z dużym natężeniem ruchu i narażonych na intensywne użytkowanie. Pozostałe minerały wchodzące w skład kamienia, takie jak mika oraz pozostałe zanieczyszczenia nadają mu niecodzienny kolor (zielony, żółty, różowy, biały oraz srebrny) oraz bogatą paletę wzorów stworzonych przez naturę czyniąc kwarcyt wyróżniającym się spośród innych tego typu materiałów, bruków oraz płytek, dostępnych na rynku. Jest to materiał o bogatym zastosowaniu w wykańczaniu domów, stosowany przez architektów lub projektantów poszukujących nowych, praktycznych, ale przede wszystkim naturalnych rozwiązań. Kwarcytowe elementy brukarskie oraz ścienne płytki okładzinowe mogą być z powodzeniem stosowane do aranżacji dużych przestrzeni wewnątrz oraz na zewnątrz budynków, basenów, ogrodów, w instalacjach wodnych, np. fontannach, stopniach schodów oraz wszelkich możliwych projektach. Kwarcyt jest twardą, metamorficzną skałą, która oryginalnie była piaskowcem. Piaskowiec przekształcany jest w kwarcyt w procesie podgrzewania połączonego z kompresją. Kwarcyty przeważnie mają barwę białą lub jasnoszarą, jednak mogą występować w szerokiej gamie barw włączając w to żółć, jasny brąz, niebieski, zieleń, fiolet, czerń, różne odcienie różu i czerwieni w zależności od zawartości minerałów takich jak mika, turmalin, cyrkon oraz tlenki żelaza.

W prawdziwym kwarcycie metamorficznym, zwanym także meta kwarcytem, pojedyncze ziarenka kwarcu zostały rekrystalizowane razem z dawnym materiałem łączącym, tworząc mozaikę szczepionych kryształów kwarcowych. Mniejsze ilości dawnego spoiwa, tlenków żelaza, węglanów, gliny oraz innych minerałów są często rekrystalizowane i migrując pod ciśnieniem tworzą smugi wewnątrz struktury kwarcytu.

Kwarcyt jest bardzo zwartym kamieniem. Jego ciężar jest niemal ten sam, co granitu i porównywalny do piaskowca. Zwartość oznacza mniejszą absorpcję wody, która w przypadku kwarcytu wynosi mniej niż 1% (dla porównania, absorpcja piaskowca może wynosić do 14%). Twardość kwarcytu w skali Mohsa wynosi 7, co oznacza bardzo twardą skałę.

W przeciwieństwie do piaskowca, który rozbija się wokół ziarna kwarcu, kwarcyt rozbija się przez ziarno tworząc gładką powierzchnię. Rozbity piaskowiec rozpada się na wiele pojedynczych ziaren piasku, natomiast kwarcyt, utwardzony przez krystalizację, rozbijany jest na ostre, kanciaste fragmenty. Jest to jedne z najtrwalszych kamieni naturalnych, nie porowatych i wodoodpornych. Typowy kwarcyt otrzymywany jest w procesie w y d o b y c i a m e t o d ą o d k r y w k o w ą , ponieważ większość złóż zlokalizowana jest tuż pod powierzchnią. W procesie wydobycia kamienia, początkowo usuwane są wszelkie materiały powierzchniowe zalegające ponad złożem, następnie skały kwarcytowe wydobywane są za pomocą dużych koparek. Czasami konieczne jest użycie materiałów wybuchowych, aby poluzować zwartą bryłę kwarcytową. Detonacja jedynie wybija kamienie z naturalnego pokładu sprawiając, że masa kamienna zostaje rozluźniona, nie rozbijając kwarcytu na małe kawałki. Następnie duże bloki rozbijane są maszynowo na slaby, które wydobywane są z kamieniołomów i poddawane ręcznej obróbce, co nadaje kamieniom rustykalnego wyglądu oraz p i ę k n e g o , n a t u r a l n i e s u r o w e g o wykończenia. Twardość kwarcytu oraz zawartość miki utrudniają przycięcie kamienia do wykalibrowanej grubości.

Wybierając kwarcyt do realizacji projektów, wybiera się produkty naturalne stworzone w procesie trwającym miliony lat. Unikalne w swym charakterze oraz strukturze. Dwa kawałki tego samego kamienia, nigdy nie będą takie same. Zwiększa to oryginalności, która nie może być powtórzona w żadnym dziele ludzkich rąk. Jest nie tylko materiałem bardzo atrakcyjnym wizualnie, ale także, dzięki procesowi tworzenia, wyjątkowy w swej odporności na działanie czynników zewnętrznych.

Wraz z imponującym wzrostem gospodarczym, jakie w ostatnich latach zanotowały kraje nadbałtyckie, Litwa, Łotwa i Estonia, wzrosła aktywność przemysłu budowlanego w tych krajach. Dolomity, używane na tych terenach do konstrukcji zamków, kościołów oraz dworów szlacheckich od Średniowiecza, wciąż pozostają w użyciu, jednak ich popularność maleje na skutek importu marmurów i granitów, głównie z Chin, Włoch, Indii oraz Hiszpanii. Pismo “ The Economist” pod koniec 2006 roku określił Estonię i Łotwę jako “dynamiczny duet”. PWB (produkt wewnętrzny brutto) w tych dwóch krajach wzrósł do 11,6% w Estonii oraz do 10,9% na Łotwie. PWB na Litwie wyniósł 7,2%. Trzy kraje nadbałtyckie stały się poważnym partnerem ekonomicznym oraz ważnym rynkiem także w branży kamieniarskiej. Warto zatem przyjrzeć się ich warunkom, złożom kamienia naturalnego, a także najważniejszym firmom zajmującym się importem oraz obróbką kamienia.

LITWA

Według Zygimantasa Ivasauskasa, dyrektora handlowego RUDMARMY, firmy Joint Stock, mieszczącej się w pobliżu Trakai, „Obecnie na Litwie mocno rozrasta się branża kamieniarska, jednak cały surowiec pochodzi z importu. Importowane są płyty granitowe z Brazylii, Afryki, Skandynawii, Indii, Chile, Chin i Włoch. Surowy marmur, trawertyn i onyks kupujemy w Grecji, Włoszech, Iranie, Turcji, Hiszpanii i Portugalii. W naszych fabrykach produkujemy kominki, blaty kuchenne, płytki podłogowe, ramy okienne, schody oraz elementy architektoniczne. Nasi główni klienci pochodzą z Litwy. Zrealizowaliśmy wiele projektów, między innymi schody i ramy okienne w Pałacu Prezydenckim, posadzki w kaplicy oraz ołtarz Katedry w Wilnie, kominki w Ratuszu Miejskim w Wilnie, schody i posadzki w Wielkim Kasynie Wileńskim i wiele innych. Eksportujemy nasze produkty do Wielkiej Brytanii, Szwecji, na Łotwę i do Rosji, jednak eksport nie stanowi zbyt wielkiego procentu naszych dochodów. (www.rudmarma.lt)

Inne firmy z branży kamieniarskiej pochodzące z Litwy to: UAB Akmenija, założona w 1999 roku w Kłajpedzie, która produkuje kominki, schody i blaty kuchenne z granitu i marmuru. (www.akmenija.lt) UAB Akmens, z siedzibą w Wilnie, specjalizująca się w produktach artystycznych i rustykalnych z kamienia. (www.akmensstatyba.lt) UAB Granitas z Kaunas, która importuje granit z Ukrainy, przede wszystkim na krawężniki i kostkę brukową. Firma założona w 1959 roku zatrudniała w 1996 roku 690 pracowników. UAB Graniteka z Siauliali, która oferuje szeroką gamę produktów z granitu i marmuru.(www.graniteka.lt)

ŁOTWA

Łotewski Główny Urząd Statystyczny potwierdził, że w latach 2003 – 2006 nie zanotowano wydobycia kamienia dekoracyjnego ani konstrukcyjnego. Opisywane przez rosyjskie przewodniki po branży kamieniarskiej różowy dolomit Krantsiems i brązowo-szary gips Sauriyeishi, obecnie wydobywane są jedynie okazjonalnie, na zamówienie i do zastosowania w pracach restauracyjnych. Złoża wapienia na południowym zachodzie Łotwy aktualnie są praktycznie nie eksploatowane. Istnieją co prawda na terenie Łotwy złoża granitu, jednak znajdują się one ok. 700 metrów pod ziemią.

Nieliczne firmy importujące granit i marmur znajdują się w zasadzie tylko w Rydze. Do najważniejszych należą AGNI, Uldis Leilands oraz Dans Jansons. Twórca AGNI nazwę swojego przedsiębiorstwa zapożyczył od indyj-skiego słowa oznaczającego „ogień”, ponieważ pierwszymi jego produktami były piece oraz kominki. Przypuszcza się, że przodkowie Łotyszy pochodzą z Indii i emigrowali z kraju przed przybyciem Hindusów. Salon wystawowy AGNI otwarto w 1992 roku przy ulicy Brivibas. W późniejszych latach firma powiększyła się o departament kamieniarski aby móc poszerzyć asortyment swoich produktów o obudowy kominków. Aktualnie AGNI zatrudnia 12 pracowników oraz posiada dwie włoskie maszyny do obróbki kamienia. Gints Ozolins, który kieruje działem kamienia, twierdzi, że AGNI posiada w swoim asortymencie około stu różnych rodzajów kamienia, zajmującego około 2200 m2 powierzchni, którego głównym dostawcą są Włochy, jednak ulubionym gatunkiem jest Blanco Aran sprowadzany z Brazylii. (www.agni.lv)

Kolejną firmą łotewskiej branży kamieniarskiej jest SIA Uldis Leilands, której biura, magazyn I fabryka usytuowane są na obrzeżach miasta. Firma powstała w 1998 roku i zajmuje się importem płyt oraz płytek z Chin, Włoch, Hiszpanii, a także Finlandii. Jak podaje właściciel, pan Leilands, w firmie zatrudnionych jest 30 pracowników oraz wykorzystywane jest “dwie i pół” pilarki mostowej. Ilość materiału w ofercie sprzedaży waha się, lecz średnia wynosi ok. 1000 m2. Gama produktów zawiera obudowy kominków, blaty kuchenne, umywalki, ramy okienne, schody oraz panele okładzinowe do fasad. Według Leilandsa, jego firma sprowadziła z Chin ok. 2200 m2 jasnego granitu dla budynku Nordea Banku w Rydze oraz 3500 m2 podobnego materiału dla budynku Unibanku znajdującego się w pobliżu warsztatów Uldis Leilands. (leiland@latnet.lv )

Kolejnym importerem kamienia w Rydze jest Dans Jansons, którego rodzina od pokoleń zajmuje się pracą w kamieniu – jego dziadek był rzeźbiarzem, zaś on sam dumny jest ze swego bogatego, 25- letniego doświadczenia w branży. W 1996 roku złożył własną firmę i od tego czasu zajmuje się importem kamienia, przedewszystkim płytek okładzinowych oraz kostki brukowej. Firma nie posiada własnych warsztatów, tak więc podnajmuje rożne lokalne firmy do cięcia kamienia oraz późniejszych prac, w związku z czym powierzchnia magazynu zredukowana jest do minimum, zajmując ok. 300 m2. Dans Jansons zatrudnia 8 pracowników, włączając w to sprzedawców i monterów. Kiedy jest to konieczne, zwiększany jest skład monterów. Dans Jansons jest także agentem firmy AKEMI na Łotwę. Do swoich największych osiągnięć Dans zalicza kontrakt na odrestaurowanie 2500 m2 w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. (www.dansjansons.lv)

Pozostałe dwie ważne firmy z łotewskiej branży kamieniarskiej to Akmens Apstrades Darbnica, która zajmuje się wszelkiego typu instalacjami i pracami w kamieniu (www.aad.lv) oraz Akmens Baltija specjalizująca się w fasadach, chodnikach, schodach oraz wyposażeniu ogrodów. (www.stoneplus.lv)

ESTONIA

Północna krawędź wapiennego płask o w y ż u t w o r z ą c a n a b r z e ż n y k l i f i rozciągająca się na 1200 km od Oland w Szwecji do jeziora Ładoga w Rosji, znana jako Bałtycki Klint. Ok. 300 km Klintu przebiega przez Estonię i jest on symbolem krajobrazu tego kraju. Podstawę Klintu tworzą niebieskie glinki i piaskowiec kambryjski . Jego środkową częścią są piaskowce i łupki ordowickie, natomiast na jego górną część składają się złoża warstwowego wapienia. Nie dziwi zatem fakt, że Estonia obfituje w źródła kamienia dekoracyjnego i budowlanego. Znajdziemy tu obecnie 15 aktywnych kamieniołomów, między innymi kopalnie dolomitów Kaarma i Selgase na wyspie Saaremaa oraz Orgita, Ungru, Vasalemma, Lasnamae i Kostivere w centrum kraju. Stare kamieniołomy, takie jak Tamsalu, Kaugatuma i Soeginina eksploatowane są jedynie okazyjnie do celów związanych z pracami restauracyjnymi. Z punktu widzenia rynku kamieniarskiego Estonii, największą rolę odgrywają kamieniołomy na wyspie Saaremaa. Dolomity z tego obszaru mają kolor szarożółty, szaro-brązow i szaro-niebieski oraz drobnoziarnistą strukturę. W głębi kraju, od Talinu na zachód, znajduje się kilka kamieniołomów wapienia w kolorze szarożółtym oraz szaro-zielonym.

Vasalemma, Lasnamae i Kostivere w centrum kraju. Stare kamieniołomy, takie jak Tamsalu, Kaugatuma i Soeginina eksploatowane są jedynie okazyjnie do celów związanych z pracami restauracyjnymi. Z punktu widzenia rynku kamieniarskiego Estonii, największą rolę odgrywają kamieniołomy na wyspie Saaremaa. Dolomity z tego obszaru mają kolor szaro-żółty, szaro-brązow i szaroniebieski oraz drobnoziarnistą strukturę. W głębi kraju, od Talinu na zachód, znajduje się kilka kamieniołomów wapienia w kolorze szaro-żółtym oraz szarozielonym.

Co najmniej pięć firm z branży kamieniarskiej posiada własne źródła surowego materiału. Są to: Erek, Haakeri, Haapsalu Paekivi, Orgita i Saare Dolomiit-Vaokivi. Ta ostatnia jest największym przedsiębiorstwem w sektorze z odnotowanym obrotem 2,68 milionów euro w 2006 roku. Panele okładzinowe na fasady produkowane były w Kaarma jeszcze przed II Wojną Światową. Kopalnie dolomitów mają powierzchnię 30 hektarów i, jak się szacuje, zawierają ok. 700 000 m3 kamienia użytkowego. Od 1985 do 1992 roku Saare Dolomit dostarczył bloki i panele dekoracyjne z dolomitów dla Biblioteki Narodowej w Talinie. Historia tej firmy sięga 1958 roku. W 2003 roku, dwie największe estońskie firmy zajmujące się obróbką kamienia, połaczyły się tworząc Saare Dolomiit-Vaokivi OU. Nowe przedsiębiorstwo zatrudnia 85 osób i posiada dwie fabryki: jedną w Talinie, która zajmuje się głównie obróbką wapienia oraz materiałów importowanych, a drugą w Saarema, która przetwarza różnego rodzaju dolomity. Wapienie i dolomity wydobywane są z sześciu kopalniach. W 2006 roku firma wydobyła ok. 2500 m3 wapienia Revaloraz 1800 m3 i 1500 m3 różnego rodzaju dolomitu Kaarma. Głównymi produktami są płytki podłogowe, panele okładzinowe oraz produkty cięte na miarę. 10% produkcji eksportowane jest do Finlandii, Szwecji, Niemiec, Rosji, na Litwę i Łotwę. ( www.saaredolomiit.ee)

Haapsalu Paekivi może pochwalić się obrotem w wysokości miliona euro w 2006 roku, co zapewnia tej firmie drugie miejsce w rankingu. Zajmuje się ona wydobyciem wapienia Ungru 10 km od miasta Haapsalu. W pobliskiej fabryce przetwarza się wydobyty wapień oraz materiały importowane. Firma importuje płyty, płytki podłogowe oraz materiały wykończeniowe z Włoch, Hiszpanii, Niemiec, Belgii, Chin, a także z Polski. (www.ungru.ee)

Kamieniołomy OU Haakeri niedaleko miasta Selgase w dystrykcie Mustjala na wyspie Saaremaa zawierają dolomity uformowane przed 425 milionami lat. Zawierają one wiele skamielin i mogą być żółte, brązowe, szare, a nawet niemal czarne. Szacuje się, że rezerwa dolomitów budowlanych oraz ozdobnych wynosi 380 000 m3. Firma została stworzona w 1995 roku przez Alvera Sagur i działała początkowo w sektorze leśnym, jednak nadarzyła się okazja zakupu kopalni dolomitów w Selgase, która okazała się “zbyt dobra, aby ją zmarnować”. Wszystkie prace wykonywane są ręcznie w małych warsztatach. Główne wpływy pochodzą z produkcji artykułów ozdobnych wykonanych z dolomitów, ale także z produkcji płytek podłogowych, paneli okładzinowych, ram okiennych, kolumn, schodów, kominków, tablic nagrobnych oraz rzeźb.

Pozostałe ważne firmy z branży kamieniarskiej znaleźć można na ich stronach internetowych : www.orgitadolomiit.ee, www.erek.ee, www.lossikivi.ee, www.diapol.com, www.dolokivi.ee, www.hauakivi.ee, www.iscg.ee, www.kivisepad.ee. Mamy nadzieję, że ten krótki informator o działalności branży kamieniarskiej trzech państw nadbałtyckich pozwoli Państwu poszerzyć obszar swych zainteresowań o nowe rynki.

W czerwcu tego roku do Opola przyjechało 16 ton włoskiego marmuru z Carrary. W naszej branży jest to dobrze znany materiał. Jak wiadomo to specyficzny marmur o białej barwie, wydobywany w kamieniołomach tylko w Toskanii, w okolicach Carrary. Carrara jest miastem partnerskim Opola i marmur był prezentem dla stolicy polskiej piosenki (o wartości ok. 0,5 mln zł). Materiał był przeznaczony na II Międzynarodowy Plener Rzeźbiarski w Opolu . Pierwszy taki plener odbył się 2 lata temu i pisaliśmy o nim w Kurierze jesienią 2006. Uczestników pleneru wyłoniono w drodze konkursu. Tak jak w 2006 roku tematem przewodnim była, co oczywiste w festiwalowym mieście, piosenka.

Ośmiu uczestników pleneru z Polski, Bułgarii, Czech, Francji, Włoch i Egiptu wykonało swoje rzeźby na oczach mieszkańców Opola. Po zakończeniu pleneru, przez kilka ostatnich dni lipca, wszystkie rzeźby opolanie mogli podziwiać na Rynku. Obecnie rzeźby ozdabiają skwery i ulice miasta.

W tym numerze Kuriera Kamieniarskiego prezentujemy kilka zdjęć w wystawy poplenerowej. W kolejnych numerach Kuriera postaramy się przedstawić etapy powstawania wybranych rzeźb.