Artykuły

Wśród materiałów, które obrabiamy, są takie, które można znaleźć praktycznie w każdym zakładzie kamieniarskim. Czy to oznacza, że wiemy o nich wszystko? Rozmowy z wieloma branżystami dowodzą, że nie do końca.

G652 to jeden z najpopularniejszy chińskich granitów. Jest to gruboziarnisty granit porfirytyczny. Ten materiał jest masowo wykorzystywany przez deweloperów w budynkach mieszkalnych, ale również galeriach handlowych. Ma opinię materiału o dobrej jakości i wytrzymałości. Nadaje się zarówno do wnętrz, jak i na zewnątrz.

Kolorystycznie to krwistoczerwony granit wypełniony ciemnymi kropkami przypominającymi małe kryształy, które rozproszone są po całej powierzchni. Jest to więc połączenie czerwonego i czarnego koloru, który wizualnie prezentuje się bardzo dobrze.
Obecnie wydobywany jest ze złoża znajdującego się w miejscowości Cenxi w prowincji Guangxi odległej o 1200 km od Xiamen. Roczna eksploatacja około 50 tysięcy m3.

G562 świetnie komponuje się z innymi materiałami i w wielu realizacjach łączony jest z szarymi granitami – przykładowo z G603.
G562 oferowany jest praktycznie we wszystkich rodzajach obróbki powierzchni: polerowana, szlifowana i piaskowana. Wykorzystywany jest zarówno jako materiał na blaty kuchenne, jak i płytki do zastosowań zewnętrznych.

Pod nazwą Maple Red oferowany jest również granit pochodzący z Ukrainy – „Leznik” ze złoża Leznikovskiy. Ten materiał jest nieco ciemniejszy od G562 i wydobywany jest w okolicy miejscowości Czerwonogranitne – 40 km na północ od Żytmierza.

Dane techniczne:

Gęstość: 2620 kg/m3
Nasiąkliwość: 0,16-0,24 %
Porowatość otwarta: 0,7-0,8 %
Wytrzymałość na zginanie: 13,3 MPa
Wytrzymałość na ściskanie: 161,7 Mpa
Odporność na ścieranie(HSD*): 53
*) Skala twardości Shore’a

Skład:

SiO₂ – 75,73%
Al₂O₃ – 12,47 %
CaO – 0,61%
MgO – 0,60%
Fe₂O₃ – 2,25%
Na₂O – 3,39%
K₂O – 4,4%
MnO – 0,09%
TiO₂ – 1,17%
L.O.I – 0,28%

Najczęściej spotykane nazwy handlowe:

Biały Piękny,
Bella White,
Bianco Amoy,
Bianco Cordo,
Bianco Cristal,
Bianco Crystal,
Bianco Gamma,
Bianco Gordo,
Bianco Grey,
Blanco Gamma,
China Cristall,
China Grey,
Crystall Grey,
G002, G153,
Padang 603,
Padang Cristal,
Padang Cristal Grey, Padang Cristall,
Padang Cristallo,
Padang Cristallo TG 34, Padang Crystal,
Padang G603,
Padang Grey,
Padang Kristall,
Padang Kristall G 603, Padang Light Grey, Padang TG 34,
Padang White,
Palace Grey,
Palladio Cristal,
Perla White,
Royal White,
Sesame Gray,
Sesame White.

Problem z wizerunkami na nagrobkach zawsze był ten sam. Czy to grawerka, czy to laser, ktoś musiał obrobić odpowiednio zdjęcie. Pół biedy, kiedy zdjęcie jest dobrej jakości – portretowe, wykonane przez zawodowego fotografa i odpowiednio duże. Ale zwykle kamieniarz otrzymuje zdjęcie dowodowe czy paszportowe – albo zdjęcie rodzinne, na którym osoba jest jedną z wielu, a jej twarz jest malutka. Kto próbował się z tym zmierzyć wie, że praktycznie nie ma szans na uzyskanie dobrego efektu.

Druga sprawa to ceny piaskarek i grawerek, które ścinają z nóg. Wydanie kilkunastu czy kilkudziesięciu tysięcy złotych to inwestycja, która będzie się zwracać naprawdę długo. Nawet przy częstych zamówieniach to może potrwać miesiące – żeby nie powiedzieć lata – i warto by mieć dodatkowe zamówienia z zewnątrz, bo własnymi trudno będzie odrobić wydatek.

Blast Effect Pixel to kompaktowa, ciśnieniowa maszyna do piaskowania za rozsądne pieniądze. Inwestycja zwróci się już po kilku wykonanych portretach. Oprócz atrakcyjnej ceny cechuje się przemyślną konstrukcją. Do obsługi piaskarki używa się pedału nożnego, by operator zawsze miał wolne obie ręce. Zastosowana dysza wykonana jest z węgliku wolframu, więc jest bardzo twarda i przez to odporna na zużycie w kontakcie ze ścierniwem. Dysza ma średnicę 2,5 mm, co pozwala na bardzo precyzyjne kierowanie strumienia ścierniwa w określone miejsca grafiki. Sama dysza jest zamontowana w uchwycie przypominającym długopis – daje komfort użytkowania poprzez naturalne ułożenie dłoni.

Istotą przenoszenia wizerunku na kamień – a także szkło, drewno, metal i każdą gładką powierzchnię – jest fototechnologia. Choć na rynku znana jest ona już od dawna, to dopiero dobór odpowiedniej folii pozwala na osiągnięcie odpowiedniej szczegółowości. Do przygotowywania obrazów wykorzystywana jest amerykańska folia światłoczuła SR3000 – to gwarancja najwyższej jakości w fototechnologii na rynku światowym. Naniesienie grafiki odbywa się metodą laserową, która na folii SR3000 umożliwia odwzorowanie punktu o wielkości 125 mikronów.

Jednak każda grafika wymaga dobrze przygotowanego zdjęcia. To zadanie zdejmuje z kamieniarza współpraca z firmą Blast Effect – usługę tę wykonuje grafik, który zajmuje się tym od 20 lat. Tak duże doświadczenie czyni go niekwestionowanym specjalistą w tej dziedzinie, nawet z lichego zdjęcia jest w stanie uzyskać dobrą jakość na finalnej pracy.

Co to oznacza dla kamieniarza? Że nie musi się uczyć nowej umiejętności, jaką jest obróbka zdjęcia i nie musi poświęcać czasu na przygotowanie tego zdjęcia. Zdjęcie wysyła do Blast Effect, określa rozmiar docelowy i po kilku dniach odbiera od kuriera gotową naklejkę. Naklejkę nanosi się na kamień i w kilka minut piaskuje portret.

Naklej - Wypiaskuj - Usuń folię - Gotowe

Zamówienia na naklejki zbierane są przez 7 dni i raz w tygodniu są wysyłane do zamawiających. Oznacza to, że termin realizacji zamówienia na naklejkę z portretem ze zdjęcia to od 3 do 10 dni od momentu wysłania zdjęcia. Koszt przygotowania naklejki w formacie A4 to 200 zł, a w formacie A3 – 300 zł. Oczywiście na podanym arkuszu może znaleźć się kilka różnych grafik różnej wielkości. Cena obejmuje koszty obróbki przesłanych zdjęć. Jednak warto wspomnieć, że grafiki standardowe – świątki, wizerunki świętych, reprodukcje popularnych obrazów, typowe kliparty tematyczne – są dostępne od ręki i mogą być dostarczone nawet w ciągu 24 godzin.

Pixel ma też jedną zasadniczą przewagę nad grawerowaniem. Powierzchnia piaskowana nie musi być płaska i polerowana. Z tego powodu można wykonywać zdjęcia i inne wizerunki na książkach, trójwymiarowych sercach, okrągłych wazonach i innych elementach o dowolnym kształcie.

Jeden z klientów zakupił Pixela do wykonywania wizytówek na nagrobkach. Dokładność odwzorowania pozwala na wykonanie wyraźnego i estetycznego logo firmy oraz uzyskanie czytelnych danych adresowych nawet przy tak niewielkich napisach, jakie wykonuje się zwykle na tego typu wizytówkach.
Wizytówkę – a także dopiski na napisówkach – można wykonywać bezpośrednio na cmentarzu. Pixel jest wyposażony w specjalną osłonę w kształcie pudełka, którą używa się w takich warunkach, by nie zanieczyszczać otoczenia ścierniwem i zachować czystość na miejscu pracy.
Producent zapewnia, że przyjeźdża na demonstrcję urządzenia w dowolne miejsce Polski. Bez zobowiązań. Wystarczy zadzwonić i ustalić dogodny termin.

 Obejrzyj film na Youtube:

https://youtu.be/0BTS774NWgA

Więcej informacji: www.blasteffect.pl

tel. 668 856 599, 500 285 057, 668 365 328

DYNASIL® FX jest dedykowany do impregnacji blatów kuchennych. To dość specyficzne zadanie. Dlatego FX został przebadany i uznany za bezpieczny do impregnacji powierzchni mających kontakt z żywnością.

 Dynasil FX jest nowoczesnym impregnatem opartym na innowacyjnej technologii oleofobowych fluoropolimerów, silanów oraz związków powierzchniowo czynnych. Posiada doskonałe właściwości ochronne o bardzo szerokim spektrum działania. Impregnat wnika w powierzchnię i tworzy cieniutką warstwę ochronną w kapilarach i odsłoniętych porach materiału kamiennego – polerowanego i matowego, a także polerowanych płytek gresowych i materiałów ceramicznych.

 DYNASIL® FX jest dedykowany do impregnacji blatów kuchennych. To dość specyficzne zadanie. Dlatego FX został przebadany i uznany za bezpieczny do impregnacji powierzchni mających kontakt z żywnością. Dynasil FX jest nowoczesnym impregnatem opartym na innowacyjnej technologii oleofobowych fluoropolimerów, silanów oraz związków powierzchniowo czynnych.

Posiada doskonałe właściwości ochronne o bardzo szerokim spektrum działania. Impregnat wnika w powierzchnię i tworzy cieniutką warstwę ochronną w kapilarach i odsłoniętych porach materiału kamiennego – polerowanego i matowego, a także polerowanych płytek gresowych i materiałów ceramicznych. Jego podstawowym zadaniem jest zapobieganie powstawaniu plam. Zabezpiecza kamień m.in. przed kawą, herbatą, sokami owocowymi, ketchupem, winem, detergentami i kosmetykami. Jest również skuteczny w przypadku śladów po pisakach, zabrudzeniu powierzchni farbą do włosów czy henną. Środek nadaje się więc nie tylko do zabezpieczania blatów kuchennych, ale również do kamienia użytego w łazienkach, na schodach czy na każdej posadzce.

Dynasil FX opracowano bazując na środkach o wysokiej odporności na kwasy, zasady, alkohole, rozpuszczalniki i detergenty. W wyniku testów odnotowano odporność na działanie kwasów kamieni naturalnych takich jak np. marmur, wapień. W wielu przypadkach impregnacja pozwala na uzyskanie niemal całkowitej w czasie odporności na działanie słabych kwasów obecnych w produktach spożywczych. Impregnat ogranicza wchłanianie rozpuszczalników i alkoholi, dzięki czemu wykazuje właściwości anty-graffiti. Jego skuteczność w tym zakresie należy jednak potwierdzić każdorazowo przeprowadzając próbę na materiale przeznaczonym do zabezpieczenia.

Plamy zauważone na powierzchni zabezpieczonej FX-em usuwa się ciepłą wodą lub ogólnie stosowanymi środkami czystości. Testy wykazały również skuteczność preparatu w usuwaniu niektórych plam powstałych przed zaimpregnowaniem – skuteczność zależna jest od rodzaju plamy i czasu, jaki upłynął od momentu jej powstania. Aplikację impregnatu można przeprowadzić pędzlem, wałkiem, szmatką lub metodą natryskową.

Preparat należy nanieść równomiernie na powierzchnię i pozostawić na kilka minut tak, aby potrzebna ilość preparatu wchłonęła się w materiał. Nadmiar preparatu należy zebrać z powierzchni przed jego przeschnięciem przy pomocy suchej szmatki i wypolerować. Nie należy dopuszczać do wysychania nadmiaru preparatu pozostałego na impregnowanej powierzchni, ponieważ jego usunięcie może być bardzo trudne lub niemożliwe. W przypadku materiałów wrażliwych na działanie kwaśnych substancji po wyschnięciu zaleca się ponowne naniesienie impregnatu.

Po każdym zabiegu powierzchnię należy wypolerować suchą szmatką. Jak w przypadku każdego środka chemicznego warto przestrzegać kilku zasad. Nakładanie powinno odbywać się na powierzchnie suche, czyste i odtłuszczone – wcześniej naniesione powłoki należy usunąć. Podczas impregnacji należy zabezpieczyć powierzchnie nieprzeznaczone do impregnacji. Impregnat nie powinien mieć kontaktu z elementami wrażliwymi na alkohol. Możliwe jest pogłębienie barwy przy niektórych rodzajach kamienia, dlatego zaleca się wykonanie próby w celu oceny uzyskanego efektu. Warto także pamiętać, że materiały, które impregnujemy mają różne własności. Z tego powodu w konkretnych przypadkach należy każdorazowo przeprowadzić test i sprawdzić skuteczność działania.

W oryginalnych, szczelnie zamkniętych opakowaniach DYNASIL FX daje się przechowywać przez minimum 24 miesiące, w temperaturach pomiędzy 5 a 30°C. Dostępny jest w puszkach o pojemności 0,25, 1 i 5 litrów. Jego średnia wydajność to około 30 m2/litr dla powierzchni polerowanej.

Więcej informacji:
www.consil.com.pl
tel. +48 12 444 79 79
tel. +48 696 017 032

Często piszę o korzyściach płynących z członkostwa w Polskim Związku Kamieniarstwa, jednak ostatnie liczne rozmowy skłaniają mnie do ponownego zastanowienia się nad tym tematem. Czy to może być zjawisko znane z psychologii jako „zdarta płyta”? Choć nie jestem pewien, to warto podjąć próbę ponownego spojrzenia na powody, dla których warto być częścią tej organizacji.

Polski Związek Kamieniarstwa stanowi istotne ogniwo wspierające rozwój branży kamieniarskiej w naszym kraju. Jednakże wielu przedsiębiorców i specjalistów w tej dziedzinie nadal zastanawia się, czy członkostwo w tym związku rzeczywiście przynosi wymierne korzyści. Prześledźmy zatem główne powody, dla których warto rozważyć przystąpienie do tej organizacji.

Po pierwsze, Polski Związek Kamieniarstwa to doskonałe forum wymiany doświadczeń i know-how. Przynależność do tej społeczności umożliwia członkom dostęp do szerokiej gamy wiedzy i doświadczeń, dzięki czemu mogą się rozwijać i doskonalić swoje umiejętności. Wspólne dyskusje, seminaria i warsztaty organizowane przez Związek stwarzają unikalną okazję do nauki od doświadczonych profesjonalistów oraz dzielenia się własnymi osiągnięciami.

Kolejnym istotnym elementem jest siła wspólnego głosu. Polski Związek Kamieniarstwa reprezentuje interesy swoich członków na różnych szczeblach, biorąc udział w procesach legislacyjnych, konsultacjach z instytucjami, utrzymuje kontakty i wymianę doświadczeń z innymi europejskimi organizacjami kamieniarskimi oraz uczestnicząc w inicjatywach mających na celu rozwój branży. Działa to na korzyść zarówno małych przedsiębiorstw, jak i większych firm, które mogą liczyć na wsparcie i ochronę swoich interesów.

Warto także podkreślić aspekt promocji i budowania reputacji. Członkowie Związku mają możliwość uczestniczenia w różnego rodzaju wydarzeniach branżowych, targach czy konkursach, co sprzyja zwiększeniu widoczności ich firm na rynku. Dodatkowo, certyfikaty przynależności nadawane przez Polski Związek Kamieniarstwa stanowią potwierdzenie wysokiej jakości usług, co wpływa korzystnie na zaufanie klientów.

Kolejnym, równie istotnym argumentem, jest korzyść płynąca z solidnej sieci kontaktów. Członkostwo w Polskim Związku Kamieniarstwa otwiera drzwi do nowych możliwości biznesowych i partnerskich. Nawiązywanie relacji z innymi przedsiębiorcami z branży sprzyja wymianie zleceń, partnerstw biznesowych czy też pozyskiwaniu nowych klientów. Kooperacja w atmosferze zaufania jest jedną z częściej wymienianych przez członków korzyści.

Integracja środowiska kamieniarskiego, która dokonuje się na zjazdach, kongresach, oraz innych mniejszych, często spontanicznych spotkaniach, to już wartość dodana do wszystkich wcześniej wymienionych merytorycznych korzyści. A najbliższe spotkanie już w styczniu w Międzyzdrojach, serdecznie zapraszam!

Podsumowując, Polski Związek Kamieniarstwa nie jest jedynie formalną strukturą, lecz dynamiczną społecznością skupiającą profesjonalistów z branży kamieniarskiej. Członkostwo w tej organizacji przynosi wymierne korzyści, włączając w to rozwój zawodowy, reprezentację interesów, promocję oraz budowanie wartościowych relacji biznesowych. Warto więc zastanowić się nad aktywnym uczestnictwem w Związku, aby wspólnie kształtować i rozwijać polską branżę kamieniarską.

Wszystkich – zdecydowanych czy jeszcze nie - proszę o kontakt z biurem PZK telefonicznie pod numerem 74 855 12 28 lub mejlowo: poczta@kamieniarze.org.pl.

Las nad ścianą czynnego kamieniołomu piaskowca

Jak wspominałem w poprzednim artykule (Kurier Kamieniarski nr 4/2022), kopalnie w Polsce często muszą mierzyć się z nietypowymi wyzwaniami z zakresu ochrony środowiska, wykraczającymi poza klasyczny katalog spraw. Mimo, że są ważnym elementem gospodarki kraju, ich działalność często jest powodem roszczeń społeczeństwa, bo ich oddziaływanie wpływa na środowisko – zarówno w szerszym, jak i dużo węższym zakresie.

Dlatego ważne jest, aby zwrócić uwagę na ochronę i gospodarkę drzewami na terenach kopalń w naszym kraju, gdyż to od tego aspektu można rozpocząć poprawę sytuacji w skali makro. A ze względu na to, że zakłady kamieniarskie i ich tereny magazynowe nierzadko zajmują znaczne powierzchnie, niżej zaproponowane rozwiązania można również zastosować w tych zakładach.

Zgodnie z zapisami ustawy o ochronie przyrody, na terenie kopalń należy przestrzegać zasad ochrony przyrody, w tym ochrony roślin i zwierząt. Pewne autentyczne przypadki, z jakimi się spotkałem, w dużym skrócie opisałem w poprzednim artykule. Z kolei ustawa prawo górnicze określa, że przedsiębiorcy prowadzący kopalnie mają obowiązek prowadzenia działań zapobiegających degradacji środowiska oraz realizacji zasad zrównoważonego rozwoju. Jak więc w sposób rzeczywisty spełnić oczekiwania ustawodawcy i społeczeństwa?

Rzeczą wręcz banalnie oczywistą jest zdolność drzew do poprawy retencji, zapobiegania erozji i lokalnej regulacji temperatury powietrza. Poprawa tych aspektów może pozytywnie wpłynąć m.in. na bezpieczeństwo na terenie zakładu (w szczególności ograniczenie erozji, bezpośrednio związane z retencją wody), co też przekłada się na niższe wydatki w tym zakresie. Niestety jednak efekt taki jest osiągalny dopiero po latach od odpowiedniego zaprojektowania drzewostanu. Plany zadrzewieniowe muszą więc być wprowadzane w oparciu o wiedzę fachową, m.in. odpowiedni dobór gatunkowy w zależności od siedliska, ale też plany wycinek osadzone w ramach czasowych (co najmniej na kilkanaście lat).

Magazyn kamienia w bezpośrednim sąsiedztwie zadrzewienia

Obecnie dużym udogodnieniem jest nowoczesna technologia. Planowanie nasadzeń z pomocą urządzeń, takich jak drony, może być skutecznym sposobem na ochronę i gospodarkę drzewami na terenach kopalń i nie tylko. Drony pozwalają na dokładne zmapowanie obszaru i wyznaczenie miejsc, w których nasadzenia będą najbardziej skuteczne, ale też przede wszystkim pozwalają na wymodelowanie obszaru już zadrzewionego, co z pomocą wyłącznie geoportalu, czy innych map bywa niewystarczające. Połączenie różnych technik – uzupełnione szczegółową inwentaryzacją – daje potężne źródło danych do skutecznego wykorzystania w projekcie drzewostanu. Dzięki tym rozwiązaniom możliwe jest stworzenie harmonijnej przestrzeni z dbałością o ochronę drzew, co wygeneruje również wymierne oszczędności. Na szczęście zarówno wzrost drzew, jak i eksploatacja złóż są procesem stosunkowo powolnym, a więc dobrze zarządzana kopalnia znajdzie na takie działania czas.

Aktualnie niewiele kopalń decyduje się na pomoc specjalisty. Prawdopodobnie bierze się to z niskiej świadomości w tym zakresie. W naszym kraju przyjęło się, iż podobne zadania da się zrealizować w oparciu o podstawy gospodarki leśnej (lub – częściej – całkowicie się je ignoruje). W rzeczywistości projektowanie zadrzewień na obszarach tak skomplikowanych jak tereny kopalń lub otoczenie zakładów kamieniarskich wymaga interdyscyplinarnego podejścia czerpiącego bardzo wiele z leśnictwa, jednak dziedzina ta nie jest tu wystarczająca.

Sprawy komplikuje różne przeznaczenie użytków gruntowych, co sprawia, że aby drzewa wyciąć w jednym miejscu, należy zwrócić się do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, natomiast wycinka w innym miejscu wymaga kontaktu ze starostą lub najbliższym nadleśnictwem. Plany zadrzewieniowe w jednym miejscu nie wymagają konsultacji z innymi organami administracji publicznej, w innych z kolei bez błogosławieństwa nadleśniczego lub konserwatora zabytków nie da się zbyt wiele zrobić. Dlatego tak ważne jest, by rozpoznać każdą sytuację w najmniejszym detalu, czego nie będzie w stanie zrobić osoba bez doświadczenia w podobnych zagadnieniach.

W dłuższej perspektywie czasu bazując na danych archiwalnych, oraz próbując niejako przewidzieć przyszłość, odpowiednio zaprojektowane zadrzewienia ochronią kopalnię przed negatywnymi skutkami zmian klimatu, jakie dziś obserwujemy. Będzie to miało oczywiście również wymiar finansowy.
Aby nie poruszać się wyłącznie w teorii, posłużę się przykładem z mojego doświadczenia. W kopalni jednego z moich klientów doszło do osunięcia się mas skalnych na krawędzi wyrobiska w miejscu, gdzie kilka lat wcześniej wycięto drzewa pod eksploatację „na zapas” – pomimo braku realnej potrzeby poszerzenia eksploatacji w tamtym miejscu w najbliższym czasie. Na szczęście szkody w sprzęcie nie były duże, choć sięgały kilku tysięcy złotych. Moją uwagę zwróciła różnica w stanie zachowania ściany wyrobiska pokrytej od góry lasem (znajdującym się pod nadzorem nadleśnictwa) a stanem ściany, która runęła. Późniejsze analizy dokumentacji fotograficznej pomogły nam ustalić, iż tempo erozji było tu spowodowane bezpośrednio ubytkiem w drzewostanie.

W innym przypadku decyzja urzędu górniczego nałożyła w latach dziewięćdziesiątych na właściciela kopalni obowiązek rekultywacji hałdy usypanej z odpadów górniczych poprzez obsadzenie jej drzewami. Obsadzenie wykonano dość przypadkowo, a terenu później nie pielęgnowano. Dziś, po trzydziestu latach, hałda ta jest co prawda porośnięta drzewami i stanowi piękny przykład tego, jak przyroda sama odbiera, co jej się należy, jednak obszar ten zarósł niemal bez ingerencji człowieka. Niestety brak planowego obsadzenia hałdy roślinnością dziś sprawia kłopoty nowemu właścicielowi kopalni, choć szczęśliwie teren bardzo dobrze chroniony jest przed erozją.

Osobiście jestem wielkim zwolennikiem naturalnego procesu zarastania terenów poprzemysłowych dziką roślinnością, gdyż prezentuje ona trochę postapokaliptyczny obraz i uruchamia naszą wyobraźnię. Dopóki jednak użytkujemy dany obszar w określony sposób i nie jest on objęty jakąś formą ochrony przyrody, to wskazane jest, by drzewostan ten był zaprojektowany w sposób umożliwiający jego późniejsze wykorzystanie.
Podsumowując: gospodarkę drzewostanem na terenach kopalń rozpocząłbym w myśl zasady „po pierwsze nie szkodzić” od zapobiegania nieprzemyślanym planom wycinkowym. W wielu gminach decyzje wycinkowe wciąż wydawane są zbyt pochopnie (w innych natomiast urzędach bardzo często spotykamy się z murem nie do przebicia pomimo bardzo dobrze uzasadnionej wycinki). Następnie zalecałbym wdrożenie procedur planistycznych, zaczynając od spełnienia wymogów rekultywacji, a w następnym kroku realizowałbym nowe nasadzenia.

Istotne z punktu widzenia istniejącego drzewostanu jest też zapobieganie szkodnikom (w terenach górskich szczególnie kornik drukarz daje się od wielu lat we znaki), na które zastawia się specjalistyczne pułapki wzorując się na metodach stosowanych w lasach państwowych. Niestety obecnie powyższe działania są w większości hipotetyczne, gdyż niewiele zakładów decyduje się na ich realizację. To z czasem generuje koszty odszkodowań czy prac naprawczych po zaistnieniu szkody.

Naturalna sukcesja przyrodnicza nad krawędzią wyrobiska granituNaturalna sukcesja przyrodnicza nad krawędzią wyrobiska granitu

Tak więc planowanie nasadzeń z wykorzystaniem nowoczesnych technologii i wiedzy specjalistów pozwala na stworzenie bezpiecznej przestrzeni pracy również w pozornie od tego niezależnych kopalniach odkrywkowych czy wielkopowierzchniowych zakładach kamieniarskich. Praktycznym aspektom dbania o drzewa na własnym terenie oraz sposobom ich realizacji poświęcę kolejny artykuł.