Artykuły

Nakrywy są elementem dekoracyjnym, ale tylko w przypadku, kiedy są wykonane z właściwą starannością. Trudno jednak dopatrzyć się staranności na sąsiednich zdjęciach. Niezależnie od tego, czy to Kielce, Iwonicz Zdrój czy Kołobrzeg – wykonawstwo wygląda podobnie. Zaczynam nabierać przekonania, że taka „bylejakość” staje się standar-dem akceptowanym przez projektanta, inwestora, inspektora nadzoru.

Nie tak dawno spotkałem się ze stwierdzeniem, że tolerancja na grubości +/- 1 cm nie jest problem. Dla mnie jest. A jakim, to widać na pierwszym zdjęciu. Drugie zdjęcie obrazuje wielokrotnie poruszany przeze mnie problem błędnego wykonywania naroży ciętych „na szregę" – czyli pod kątem 45 stopni. Jest to, niestety, często spotykany system połączeń, którego pochodzenia można doszukiwać się w stolarstwie. Przy takim zamontowaniu krawędzie są narażone na uszkodzenia i bardzo szybko pojawią się pierwsze szczerby. A wtedy już tylko krok do wydatków związanych z remontem i wymianą – z uwagi na wygląd i stan techniczny.

Może by się to zmieniło, gdyby na obiektach zaczęły figurować imienne listy osób i firm związanych z wykonawstwem?
Inną sprawą są „pseudoremonty". Taka „papranina" wcale nie jest tańsza od poprawnej, gruntownej naprawy.

Przykładów jest wiele... Na trzecim zdjęciu znów prezentuję deptak w Kołobrzegu. Czy w tak reprezentacyjnym miejscu nikt – a zwłaszcza decydenci – nie dostrzegają tego? Przecież trudno liczyć na to, że spośród kilku tysięcy osób przechodzących tędy codziennie nikt tego nie zauważy. Co pomyślą o naszych rzemieślnikach zagraniczni goście, którzy stanowią połowę spacerowiczów? A może tylko za granicą umiemy dobrze wykonywać swoją pracę? Lub przestaliśmy już być wrażliwi na naruszanie podstawowych zasad estetyki?
Mam nadzieję, że nowy system szkolnictwa zawodowego spowoduje, że będziemy mieli do czy-nienia z wykwalifikowanymi rzemieślnikami, a nie tylko ze „złotą rączką”, co każde zlecenie przyjmie. W innym przypadku będziemy musieli ciągle żyć w zadziwieniu zawartym w pytaniu: dlaczego tak?

W roku 2017 wchodzi w życie kilka zmian w przepisach, które dotyczyć będą rownież naszej branży. Część z nich zacznie obowiązywać już od 1 stycznia 2017 roku. Oto niektóre z nich.

Zmiana limitu obrotu gotówkowego
Nowy limit dla transakcji gotówkowych to 15.000 zł (dotychczas było to 15.000 €).
Zgodnie z nowelizacją ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatnicy nie będą mogli zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego.
W ustawie brak definicji transakcji oraz regulacji dotyczących określenia czy limitowi podlegają pojedyncze płatności czy również płatności powiązane, np. kontrakty ciągłe.
Limit ten dotyczy również nabycia i wytwo-rzenia wartości niematerialnych i prawnych oraz środków trwałych.
Transakcje w walutach obcych będą przeliczane na PLN według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

Odwrócony VAT na usługi i roboty budowlane

Załącznik nr 14 do ustawy o VAT obejmuje odwróconym VAT-em usługi i roboty budowlane. Oznacza to stawkę 0% dla podwykonawców branży budowlanej.

Nowe zasady odliczeń podatku przy Wewnątrz-wspólnotowym Nabyciu Towarów, imporcie usług i odwrotnych obciążeniach

W wyniku zmiany prawo do odliczenia podatku od wyżej wymienionych transakcji będzie uzależnione od obowiązku rozliczenia za miesiąc, w którym powstaje obowiązek podatkowy, podatku należnego od tych transakcji w terminie trzech miesięcy od końca miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Dotychczas podatnik nie był ograniczony czasowo odnośnie rozliczenia podatku należnego od odwrotnego obciążenia i mógł rozliczać podatek należny i automatycznie podatek naliczony w rozliczeniu za przeszłe miesiące nawet, gdyby dopiero kilka miesięcy później stwierdził nierozliczenie takiej transakcji. Po no-welizacji podatnik będzie miał możliwość odliczenia podatku w momencie, w którym ujmie prawidłowo podatek należny, o ile podatek należny zostanie wykazany nie później niż w terminie trzech miesięcy od końca miesiąca w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeśli podatnik nie zdąży z rozliczeniem podatku należnego w ciągu trzech miesięcy będzie i tak zobowiązany ująć podatek należny od tej transakcji w rozliczeniu za dany miesiąc, natomiast podatek naliczony rozliczy „na bieżąco”, tj. w rozliczeniu za okres, w odniesieniu do którego nie upłynął jeszcze termin do złożenia deklaracji podatkowej. Spowoduje to oczywiści naliczenie odsetek od zaległości podatkowej, która powstała w rozliczeniu za miesiące minione do dnia wpłaty zaległości.

Sankcje
Wprowadzono 30 % sankcji w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczeniu (nie dotyczy oczywistych omyłek rachunkowych).
Wprowadzono 20% sankcji w przypadku, gdy podatnik dokona korekty zgodnej z ustaleniami kontroli i wpłaci zaległość.

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą podlegają kodeksowi karno-skarbowemu za nie wysłanie lub nie złożenie w terminie deklaracji.
Wyłączenia – sankcje nie będą nakładane w następujących sytuacjach:
– w przypadku dokonania korekty przed wszczęciem kontroli,
– w przypadku przypadkowych błędów rachunkowych i oczywistych omyłek,
– w przypadku nieujęcia podatku należnego i naliczonego we właściwym okresie rozli-czeniowym (przesunięcie) i ujęcie go w innym okresie rozliczeniowym.
Dodatkowo wprowadza się 100% sankcji jeśli podatek naliczony wynika z :
– faktury wystawionej przez podmioty nieistniejące,
– czynności, który nie zostały dokonane,
– zawyżenia wartości transakcji, w przypadku kwot niezgodnych z rzeczywistością (transakcje fikcyjne, dla których cena odbiega od średnich cen rynkowych).

Rejestracja VAT

Od 01 stycznia 2017 r. podniesiono kwotę uprawniającą do zwolnienia przedmiotowego z rejestracji do VAT – limit wynosi 200.000 zł.
Wykreślenie z rejestru podmiotów VAT czynnych będzie następowało w przypadku jeżeli brak jest możliwości skontaktowania się z podatnikiem (albo pełnomocnikiem) lub podmiot (albo pełnomocnik) nie stawia się pomimo wezwania. Wykreślenie będzie następowało również w przypadkach jeżeli: działalność gospodarcza jest zawieszona na okres ponad 6 miesięcy; podatnik przez 6 miesięcy nie wykazywał zakupów ani dostaw; podatnik wystawiał faktury, które nie dokumentowały świadczenia; podatnik wiedział lub była uzasadniona podstawa, że bierze udział w oszustwie; nie składał deklaracji przez 6 miesięcy.

Minimalne wynagrodzenie

Od 1 stycznia 2017 roku minimalne wynagrodzenie w Polsce wynosić będzie 2.000 zł brutto. Oczywiście płaca minimalna ma zasto-sowanie tylko dla pracowników zatrudnionych na umowę o pracę (na etat).
Ważne jest jednak to, że przy obliczaniu minimalnego wynagrodzenia nie może być brany pod uwagę dodatek za pracę w porze nocnej. Nowa regulacja wyłącza z dotychczasowego zakresu składnikowego minimalnego wynagro-dzenia za pracę dodatek za pracę w porze nocnej (obecnie jest on objęty zakresem tego wynagrodzenia).

Minimalna stawka godzinowa
Dla określonych umów cywilnoprawnych, w tym umów zlecenia, minimalna stawka godzinowa wynosić będzie 13 zł za godzinę. Zmiana obej-muje również umowy zawarte przed 1 września 2016 r. W następnych latach wysokość tej stawki będzie uzależniona od dynamiki wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Kontrolę nad przestrzeganiem stawek minimalnych będzie sprawowała PIP, która otrzymała nowe uprawnienia i zadania, a za naruszenia przepisu o minimalnej stawce godzinowej grożą kary od 1.000 do 30.000 zł.

W produkcji nagrobkarskiej bardzo czasochłonnym procesem jest montowanie liternictwa. Jest to również proces obarczony ryzykiem popełnienia błędu, a także uszkodzenia kamienia. To zagadnienie znają od lat wszyscy producenci nagrobków, ale również dostawcy liternictwa.
To właśnie leżało u podstaw zaprojektowania i zbudowania maszyny Stone drill 4070, która w sposób automatyczny pozwoli na dokładne wywiercenie otworów do zamocowania liter. Pomysł powstał w firmie Rodlew QMD – znanego dostawcy liter. Do współpracy została zaproszona firma ATMSolutions – producent maszyn sterowanych numerycznie budujący m.in. Waterjety.

Kluczowym elementem było napisanie oprogramowania. Stworzony przez specjalistów z ATMSolution autorski program komputerowy umożliwia projektowanie napisów na konkretnym elemencie kamiennym. Na zadany obszar roboczy nanosi się kompletny napis, wybiera krój liter, ustala odległości między literami, wyrazami i liniami. Program oblicza położenie każdego otworu i rozpoczyna wiercenie. Maszyna wykorzystuje tę samą bazę współrzędnych mocowania kołków, która jest wykorzystywana przy produkcji liter, dzięki czemu lokalizacja otworów jest bardzo precyzyjna i dostosowana do montażu konkretnej litery.

Wieloletnie doświadczenie Rodlew QMD w tej dziedzinie zaowocowało wprowadzeniem wielu praktycznych rozwiązań w Stone drill. Przede wszystkim maszyna pracuje w pełni automatycznie: praca etapowa, zatrzymanie w przypadku problemów lub złamania wiertła i wznowienie pracy w tym samym miejscu po usunięciu problemu, samoczynne ustawienie pozycji po wymianie wiertła. Wiercenie odbywa się bez udaru – wiertło zagłębia się i cofa – zatem istnieją małe szanse uszkodzenia wierconego kamienia. Kolejne istotne cechy maszyny to: cicha praca, niewielki ciężar i łatwe mocowanie na kamieniu. Urządzenie ma oczywiście certyfikat CE.

Prezentowany na targach STONE prototyp wzbudził ogromne zainteresowanie i potwierdził, że jest to konstrukcja bardzo wyczekiwana przez rynek. Spotkania z klientami w Poznaniu podsunęły też firmie nowy pomysł – kolejne modele maszyny będzie można doposażyć w głowicę do grawerowania w kamieniu.

W chwili obecnej Stone drill przechodzi testy wytrzymałościowe i już wiosną będą sprzedawane egzemplarze testowe. Producent planuje zaprosić do testów zakłady, które zdecydują się na zakup pierwszych egzemplarzy seryjnych – to właśnie w zakładach tych klientów będą zbierane doświadczenia produkcyjne i sugestie konstrukcyjne. Tym, którzy zdecydują się na współpracę w testowaniu, firma gwarantuje szczególną opiekę i zapewnia specjalne warunki serwisowe.

W połowie listopada nasza branża spotkała się w Poznaniu na targach STONE. Swoje stoiska miało prawie 180 firm, które odwiedziło ponad 5.000 zwiedzających.

Międzynarodowe Targi Poznańskie są znane z doskonałych warunków wystawienniczych, a obsługa targów bardzo się starała, by zadowolić wystawców. Wśród wystawców czuć było ulgę, że tej jesieni nie ma dwóch targowych imprez kamieniarskich w jednym miesiącu. Wszystko to spowodowało, że targi STONE toczyły się lapidarnie w przyjemnej atmosferze.

Na targach wystawiły się firmy reprezentujące wszystkie sektory naszej branży. Przez 4 dni imprezy można było porozmawiać na każdy temat związany z branżą i zobaczyć wszystko, co w pracy kamieniarza jest niezbędne.

Targom towarzyszyły imprezy okołotargowe – głównie w postaci wykładów. Prelekcje były kierowane przede wszystkim do branżystów, ale również starano się wciągnąć do dyskusji architektów. Program wydarzeń dodatkowych nie ograniczał się tylko do sceny, na której trwały wykłady. Wiele firm przygotowało własne wydarzenia, które angażowały do zabawy, pracy lub edukacji zwiedzających. Przykładem niech będzie konkurs „Mistrz piaskowania”, który ma już swoją tradycję i w tym roku odbył się po raz szósty.

Interesująco zaprezentowała się wystawa Międzynarodowego Sympozjum Rzeźby w Kamie-niu „Gravitas”. Tegoroczne prace powstawały w czerwcu, podczas VII edycji sympozjum. Wydarzenia te organizowane są przez Wydział Rzeźby krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych oraz działające przy wydziale Koło artystyczno-naukowe „Stone Age”.

Jak co roku wręczone zostały również statuetki Acanthus Aureu. To nagroda przyzna-wana przez MTP firmom, których stoiska są najlepiej zaprojektowane i przygotowane do rea-lizacji strategii marketingowej firmy podczas targów. W tym roku zostały nagrodzone stoiska firm: Marble & Quartzite, Granit-Color, Borowskie Kopalnie Granitu i Piaskowca Skalimex, Jachon, Tiera Stones, Svimpex Apsten, Interstone, Megastone, Ernst Strassacker. Organizatorzy pamiętali również o jubileuszach. Pamiątkową statuetkę otrzymała firma MC Diam z okazji 25-lecia istnienia i Tenax z okazji 60 lat działalności na rynku.

W tematyce branżowej dużym zaskoczeniem była prezentacja firmy Pamir w nowej odsłonie. Pamir to renomowana i doświadczona firma mon-tażowa, która zaprezentowała się jako dostawca wysokiej jakości konglomeratów kwarcowych z Dalekiego Wschodu. Niebanalne stoisko i ubrany na biało personel promujący biały konglomerat wzbudzały zainteresowanie zwiedzających.

Wśród prezentowanych materiałów uwagę zwracała nowa oferta firmy Finnstone – znanej dotychczas jako dostawca bloków granitowych z Finlandii. Tym razem, poza ofertą tradycyjną, w katalogu Finnstone znalazły się bloki marmurowe z Namibii, a wśród nich pobudzający wyobraźnię Kalahari White.
Na dużym stoisku pokazała swoją ofertę nowa hurtownia kamienia MGH, która m.in. przypomniała polskiemu rynkowi markę Levantina.

Na targach zaprezentował się również nasz związek branżowy. Stoisko Związku Pracodawców Branży Kamieniarskiej zmieniało się dynamicznie, bo każdego dnia przybywało kamiennych siedzisk, które dostarczali członkowie Związku. Trwały tu też nieustająco spotkania i rozmowy. Przyczynkiem do nich była ankieta jaką Związek przeprowadzał wśród kamieniarzy na temat potrzeb i oczekiwań ich firm oraz prace nad przygotowaniem normy branżowej okreś-lającej produkcję i montaż nagrobków w Polsce (o wynikach ankiety i pracach nad normą szerzej napiszemy w następnym numerze Kuriera Kamieniarskiego – Zarząd Związku jest w trakcie opracowywania zebranych materiałów).

Tłoczno i gwarno było również na stoisku firmy Rodlew QMD, która przygotowała na targi kilka nowości. Najbardziej rzucającą się w oczy były akcesoria nagrobne wykonane ze stali wyglądającej jakby pokrywała je warstwa korozji. I choć polski odbiorca nie jest jeszcze gotowy na takie nowinki – pomimo europejskiego boomu na tak wykończone elementy – to przedstawiciele firmy z uśmiechem powtarzali, że to nie szkodzi, bo Rodlew znów zostanie zapamiętany jako pierwszy, który wprowadził kolejną nowinkę na nasz rynek. Natomiast technologiczną nowością była premiera maszyny do osadzania liter na tablicach napisowych. Więcej o Stone drill piszemy na stronie 26.

Oprócz wymienionych wyżej nowinek na targach próżno było szukać oszałamiających nowości. Może miał na to wpływ fakt, że jeszcze w połowie roku nadal wydawało się, że powtórzy się sytuacja z poprzedniego sezonu, kiedy mieliśmy dwie imprezy targowe w ciągu dwóch tygodni. To też mogło zadecydować, że wśród wystawców zabrakło kilku kluczowych na naszym rynku firm. Ten brak niewątpliwie wpłynął na wiarygodność imprezy. Bez kluczowych dostawców zwiedzający mieli pewien niedosyt. Mimo to zwiedzających było naprawdę wielu. Firmy, które wystawiły się były z tego powodu zadowolone – zwłaszcza w pierwszym i w drugim dniu targów. Wielu wystawców przyznało, że w te dni nie mieli czasu choćby na chwilę usiąść. Wśród zwiedzających pojawiali się również przedstawiciele firm, które nie zdecydowały się na aktywny udział w targach.

Odnotować należy, że zaprezentowały się nowe firmy, zarówno krajowe jak i zagraniczne. Niektóre z bardzo odległych zakątków świata, inne z krajów, które dotychczas nie miały swojej reprezentacji w Polsce. Było też kilka powrotów firm, których nie widywaliśmy na targach w ostatnim czasie. To dobrze wróży targom. Może oprą się ogólnoświatowej tendencji do recesji jaką przechodzą spotkania biznesowe w formule targowej. Warto też zwrócić uwagę, że organizatorzy wyciągnęli wnioski z poprzednich edycji STONE i nauczyli się rozmawiać z naszą branżą i słuchać jej głosu.

Opinie o targach są stonowane, ale optymistyczne. Należy jeszcze raz podkreślić fakt, że polski rynek kamieniarski z ulgą przyjął wiadomość o przeniesieniu wrocławskiej imprezy na inny termin. Oczywiście pojawiały się głosy, że szkoda, że nie ma targów we Wrocławiu, bo... (tu znów padały argumenty, które od kilku lat są takie same). Wrocław postawił na wiosenną edycję. Czy słusznie? – przekonamy się już w marcu.
Tymczasem Poznań zaprasza na BUDMĘ od 7 do 10 lutego i na przyszłoroczne targi STONE w dniach 22-25 listopada 2017 roku. Warto to rozważyć, bo nasza branża potrzebuje takich spotkań, a umiarkowany optymizm uczestników zdają się potwierdzać dane statystyczne organizatora. Przedstawiamy je na następnej stronie i pozostawiamy Państwa ocenie.

Więcej zdjęć na Facebook'u.

„Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom przedsiębiorstw w roku 1998, przy dużym poparciu ówczesnego Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, Polski Komitet Normalizacyjny powołał Normalizacyjną Komisję Problemową nr 276 ds. Systemów Zarządzania Bezpieczeństwem
i Higieną Pracy.
Zadaniem tej Komisji było: opracowanie odpowiednich wymagań i zaleceń do budowy i wdrożenia systemu zarządzania BHP w polskich przedsiębiorstwach, ustalenie właściwej terminologii w  dziedzinie zarządzania BHP.”¹⁾
Prace Komisji zaowocowały ustanowieniem przez PKN w 1999 r. pierwszej i podstawowej Polskiej Normy dotyczącej systemów zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy pt. „Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy. Wymagania.” (PN-N-18801:1999) następnie dalej znowelizowanej PN-N-18002:2000 „Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy. Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego oraz PN-N-18004:2001 Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Wytyczne.”, aby ostatecznie przyjąć normę PN-N-18001:2004 w pełni zharmonizowaną z postanowieniami wytycznych Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP). Norma ta zastępuje wydanie pierwsze z 1999 roku.²⁾

Norma PN-N-18001:2004 – „Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Wymagania." jest standardem zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Określa wymagania dotyczące systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy, umożliwiające organizacji odpowiednie do potrzeb sformułowanie polityki i celów w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz skuteczne realizowanie tej polityki przez osiąganie przyjętych celów. Przeznaczona jest dla organizacji zainteresowanych podejmowaniem systematycznych działań na rzecz poprawy stanu bezpieczeństwa i higieny pracy i może być stosowana przez każdą organizację, niezależnie od rodzaju jej działalności i wielkości.³⁾

„Najczęściej spotykanym odpowiednikiem polskiej normy jest norma OHSAS 18001 z 1999 roku. Obie te normy są prawie identyczne i wdro-żenie systemu według jednej normy jest prawie tożsame z wdrożeniem drugiej normy. Należy pamiętać, że norma PN-N-18001:2004 jest polską normą, a nie normą ISO (International Organi-zation for Standardization). Prace nad między-narodową normą ISO ds. BHP nie powiodły się już dwukrotnie. Główną przyczyną niepowodzenia były znaczne rozbieżności w przepisach prawnych poszczególnych państw i standaryzacja do tej pory nie była możliwa.” ⁴⁾
System zarządzania BHP opisany w normie PN-N-18001:2004 jest oparty na klasycznej dla zarządzania jakością filozofii ciągłego dosko-nalenia zgodnie z Kołem Deminga.⁵⁾

Koło Deminga zawiera chronologicznie uporządkowane działania, które są typowe dla układu sterowania ze sprzężeniem zwrotnym. Działania te dotyczą jakości procesów technologicznych oraz produktów i przebiegają w następującej kolejności:⁶⁾

1. planowanie, czyli określenie czynności, które są niezbędne do otrzymania efektu najwyższej jakości,
2. wykonanie zgodnie ze wszystkimi punktami zamierzonego planu,
3. badanie wyników, a więc sprawdzanie, czy plan był skuteczny i co można zrobić, by ulepszyć dany proces,
4. działanie, które polega na udoskonalaniu procesu i włączeniu pomysłów do kolejnego kolejnego planu.

Inaczej mówiąc:
„Przedstawiony w tej normie model systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy jest oparty na koncepcji ciągłego doskonalenia, którego struktura przedstawia się następująco:
– zaangażowanie kierownictwa oraz polityka bezpieczeństwa i higieny pracy,
– planowanie,
– wdrażanie i funkcjonowanie,
– sprawdzanie oraz działania korygujące i zapobiegawcze,
– przegląd wykonywany przez kierownictwo,
– ciągłe doskonalenie.”⁷⁾
Normy nie są obowiązkowymi aktami prawnymi dla pracodawców, jak ustawy czy rozporządzenia. Trzeba jednak mieć świadomość, że sami zainteresowani postulowali o opracowanie takich norm.
Posiadając takie narzędzia, jak przytoczone powyżej Polskie Normy 18001 można wytyczyć przykładowe etapy wdrażania systemu zarzą-dzania bezpieczeństwem i higieną pracy:
• przeprowadzenie audytu wstępnego (audyt stanu zerowego) oraz oceny zgodności z wy-maganiami prawa BHP i innymi wymaganiami, do których spełnienia Organizacja jest zobowiązana;
• szkolenie Najwyższego Kierownictwa i Kadry Przedsiębiorstwa z zakresu wymagań normy PN-N 18001 lub oraz metodyki budowy i wdrażania Systemu Zarządzania BHP w Organizacji;
• wprowadzenie zmian organizacyjnych niezbędnych dla efektywnego funkcjonowania Systemu Zarządzania BHP;
• opracowanie i ustanowienie Polityki BHP;
• przeprowadzenie analizy i oceny ryzyka zawodowego na poszczególnych stanowiskach pracy;
• ustalenie celów i zadań BHP oraz zdefiniowanie zadań i programów ich realizacji;
• Opracowanie, analiza i weryfikacja projektów dokumentów systemowych.⁸⁾

Można też w oparciu o PN-18001 stworzyć listy kontrolne będące narzędziem służącym do oceny sprawności funkcjonowania zarządzania BHP w badanej jednostce. Listy kontrolne mają duże znaczenie przy wstępnej ocenie zgodności z wymaganiami prawnymi BHP i innymi wymaganiami, do których organizacja jest zobowiązana.

Na podstawie przytoczonych powyżej zbiorów norm PN-18001 każdy przedsiębiorca może sformułować własną listę pytań kontrolnych mających za zadanie ocenę zgodności BHP z wymaganiami prawa. Przykładową listę pytań przedstawiam na następnej stronie.

Wygodną formą jest lista pytań w postaci ankiety, na którą odpowiedzą również pracownicy. Pozwoli to zweryfikować wiedzę o pracodawcy na temat stanu BHP we własnej firmie o sprawy, które być może umknęły jego uwadze, a zostały zauważone przez samych zainteresowanych, czyli pracowników.
Na podstawie uzyskanych odpowiedzi określimy braki w systemie bezpieczeństwa naszego przedsiębiorstwa. Ten wstępny audyt, tzw. audyt zerowy, jest pierwszym krokiem do właściwego zarządzania BHP (planowanie, co należy wykonać). Następnym krokiem jest wykonanie, tj. wyeliminowanie stwierdzonych braków. Później następuje sprawdzenie, czy na pewno wszystko, co zaleciliśmy zostało wdrożone i ponownie. Na końcu jest działanie, czyli dążenie do udoskonalania istniejącego systemu BHP. Zatrzymanie się bowiem w działaniach oznacza w rzeczywistości cofanie się.

Pozostałe elementy właściwego zarządzania systemem bhp w przedsiębiorstwie opiszę w kolejnych artykułach.

Przykładowa lista pytań kontrolnych:

1. Pomiary środowiskowe (hałas, oświetlenie, zapylenie, rezystancja, inne).
2. Wykaz czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy.
3. Ryzyko zawodowe.
4. Rejestr zagrożeń znaczących.
1. Umowa na świadczenie usług w zakresie BHP z odpowiednią osobą lub jednostką.
5. Wypadki w pracy, podjęte działania.
6. Wykaz prac niebezpiecznych i szczególnie niebezpiecznych.
7. Wykaz sytuacji potencjalnie wypadkowych.
8. Wymagane certyfikaty, pozwolenia, szkolenia – na danym stanowisku.
9. Terminy szkoleń, wymaganie szkolenia na danym stanowisku.
10. Zatwierdzone plany szkoleń wstępnych i okresowych.
11. Nadzór nad infrastrukturą dot. budynków, wyposażenia i instalacji.
12. Instrukcje i oznakowanie dotyczące bezpieczeństwa pracy.
13. Przydział odzieży ochronnej, zasady i karty przydziału odzieży.
14. Dostawcy środków BHP, atesty dla tych środków oraz instrukcje używania środków ochrony osobistej.
15. Karty charakterystyki, rejestr substancji niebezpiecznych.
16. Analiza stanu BHP – za poprzedni rok.
17. Ćwiczenia edukacyjne w zakresie BHP i PPOŻ.
18. Kontrole stanu BHP, plan monitorowania BHP.
19. Plany i działania PPOŻ.
20. Wykaz sprzętu przeciwpożarowego, nadzór oraz terminy przeglądów.
21. Atestacja sprzętu zabezpieczającego, ochrony indywidualnej.
22. Sprawdzanie kompletności teczki osobowej (umowa o pracę, szkolenia BHP, aktualne badania lekarskie, ocena ryzyka zawodowego).
23. Zakres uprawnień, odpowiedzialności i obowiązków.
24. Zapoznanie z ryzykiem zawodowym.
25. Wyznaczenie przedstawiciela pracowników.
26. Wyznaczenie i przeszkolenie pracownika do udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej.
27. Czy pracodawca podpisał umowę z ośrodkiem medycyny pracy na wykonywanie badań profilaktycznych?
28. Czy jest urządzony punkt pierwszej pomocy medycznej?
29. Czy punkt pierwszej pomocy medycznej jest prawidłowo oznakowany?
30. Czy punkt pierwszej pomocy medycznej jest wyposażony w odpowiednie medykamenty?
31. Czy środki medyczne w punkcie pierwszej pomocy medycznej nie są przeterminowane?
32. Czy jest opracowany (udostępniony) wykaz pracowników przeszkolonych przygotowanych do udzielania pierwszej pomocy medycznej?
33. Czy przeszkoleni pracownicy posiadają odpowiednie kwalifikacje do udzielania pierwszej pomocy medycznej?
34. Czy jest wywieszona instrukcja udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej?⁸⁾

Przypisy:

¹⁾ Podgórski D., Pawłowska Z., Pietrzak L., Informacje na temat wdrażania systemów Bezpieczeństwem i Higieną Pracy w przedsiębiorstwach, str.3, www.ciop.p,l http://rop.sejm.gov.pl/
³⁾ PN-N_18001:2004/OHSAS 18001 Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy, str.1, www.udt.gov.pl
⁴⁾ Małopolskie Centrum BHP i P.POZ. Blog PN 18001 http://skoczekbhp.pl
⁵⁾ https://pl.wikipedia.org
⁶⁾ Encyklopedia Zarządzania, https://mfiles.pl
⁷⁾ Ładoński W., Szołtysek K.(red) Zarządzanie jakością cz.1 Systemy jakosci w organizacji, str. 246. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, 2005 r.
⁸⁾ Pakuła Consulting 2014 r. Lista pytań zadawanych w trakcie certyfikacji PN-N-18001, http://pakulaconsulting.pl