Z branży

W poprzednim odcinku pisałem o balansie bieli, czyli, bardziej ogólnie ujmując zagadnienie, o prawidłowym oddawaniu koloru w fotografii. Przy fotografowaniu występują jednak nie tylko problemy z kolorem. O kilku z nich i metodach radzenia sobie chciałbym napisać dzisiaj. Część z nich, w pewnym zakresie, można pokonać korzystając z tzw. filtrów optycznych. Są to przykręcane lub zakładane na obiektyw szklane nakładki o różnorodnym przeznaczeniu. Współcześnie mało ludzi z nich korzysta, bo fotografia cyfrowa umożliwia korektę zdjęć w programach komputerowych. Ale korekta komputerowa nie jest tak dobra, jak zastosowanie filtru. No i zajmuje więcej czasu.

Spotkanie z szybą lub naturalnym lustrem – filtr polaryzacyjny

Zdarza się, że chcemy uwiecznić jakiś obraz, ale na drodze między obiektem fotografowanym a aparatem znajduje się szyba. To dość częsty przypadek, gdy fotografujemy np. obiekty w muzeum, czy chcemy zrobić zdjęcie z auta. Inny przypadek to fotografowanie obiektów, które odbijają światło – wtedy na ich powierzchni widać obraz odbity. To zagadnienie bardzo ważne w przypadku fotografowania kamienia w polerze. Często spotyka się zdjęcia płyty kamiennej, na których nie widać faktury kamienia, lecz odbity obraz nieba, obraz otoczenia lub nawet postać fotografa. Do likwidacji lub znacznej redukcji tych efektów wykorzystujemy filtr polaryzacyjny.

Innym zastosowaniem tego filtru jest „podciągnięcie” błękitu nieba i zwiększenie kontrastów pomiędzy niebem a białymi obłokami.
Nie chciałbym zanudzać czytelników teorią fizyki dotyczącą polaryzacji światła – zainteresowanych odsyłam do literatury fachowej lub internetu. W skrócie można powiedzieć, że obraz odbity od szyby czy wody jest niesiony przez światło częściowo spolaryzowane – filtr spełnia swoje zadanie poprzez zatrzymanie tej właśnie części światła.
W praktyce najczęściej używane są filtry polaryzacyjne kołowe (cyrkularne). W takim filtrze skalę efektu działania regulujemy poprzez obracanie filtrem (ustawienie płaszczyzny polaryzacji).

Działanie kołowego filtra polaryzacyjnego „CircularPolarizer”
autor: PiccoloNamek

Należy pamiętać, że obiektywy z przednią soczewką kręcącą się podczas „ostrzenia” mogą spowodować, że ustawiony filtrem efekt zniknie po wyostrzeniu. W takim przypadku należy najpierw ustawić ostrość, a dopiero potem regulować wielkość żądanego efektu filtrem.

Do wydłużenia czasu naświetlania – filtry szare

Filtry szare mają zastosowanie w przypadku, kiedy zależy nam na znacznym przedłużeniu czasu naświetlania. Przykładem może być wykonanie zdjęcia, na którym nie chcemy zarejestrować poruszających się ludzi czy pojazdów. Filtry ułatwią nam uzyskanie wystarczająco długiego czasu naświetlania, aby poruszające się osoby i przedmioty nie zostały zarejestrowane. Filtry szare pozwalają też przy dużej ilości światła w otoczeniu fotografować z maksymalnie otwartą przesłoną i małą głębią ostrości. Najbardziej znane z nich są filtry ND x 2 i ND x 4 (uwaga – nie mylić z ND 2.0 i ND 4.0),

Kontrowersyjny filtr UV

Ten filtr został wymyślony, aby wyeliminować promieniowanie ultrafioletowe. Zagadnienie dotyczyło fotografii analogowej, ponieważ klisze negatywowe były w pewnym stopniu uczulone na ten typ promieniowania. Promieniowanie to – niewidoczne dla ludzi – na zdjęciu analogowym mogło powodować lekko niebieskawe zabarwienie i wrażenie zamglenia.
Podstawowy filtr UV nie ma żadnego zabarwienia. Nie wprowadza dominanty barwnej, nie zmienia również warunków ekspozycji. Z tego względu wiele osób fotografujących wcale go nie zdejmuje, stosując go, jako swego rodzaju ochronę przedniej soczewki obiektywu przed uszkodzeniami i zanieczyszczeniami. Jednak współczesne obiektywy mają taką jakość i odporność na zarysowania, że faktycznie stosowanie go, jako zabezpieczenia obiektywu w zasadzie nie jest konieczne. Natomiast samo stosowanie tego filtru ostatnimi czasy jest podważane przez wielu fachowców.

Filtr zmiękczający (ang. soft focus)

Ten filtr nadaje zdjęciu lekko „senny” nastrój. Powoduje, że jasne obszary rzucają lekką poświatę na obszary sąsiadujące. W uproszczony sposób można też taki efekt uzyskać, umieszczając przed obiektywem napiętą pończochę.

Do tej grupy filtrów można też zaliczyć filtr zmiękczający typu „spot”, gdzie obraz nie jest rozmyty w centrum obrazu i miarowo, wraz ze zbliżaniem się do krawędzi kadru, ulega rozmyciu.

Filtr Skylight

Ten filtr ma lekko różowe zabarwienie. Najczęściej stosuje się go do zdjęć w cieniu przy słonecznej pogodzie. W takich warunkach na zdjęciach zwykle pojawia się dominanta niebieska, którą ten filtr redukuje. Filtr Skylight poprawia też kolorystykę skóry i pozwala uniknąć przebarwień powstających w wyniku obicia światła od liści. Ten filtr również zatrzymuje promienie UV oraz redukuje zamglenie kadru.

Inne zabawki

Wśród filtrów można znaleźć również szereg filtrów służących do uzyskiwania specjalnych efektów. Są to między innymi filtry przebarwiające zdjęcia, powodujące powstawanie na świecących elementach gwiazdek lub tęczowych refleksów, pryzmaty odbijające część zdjęcia w kilku fragmentach. Ciekawostką są filtr y połówkowe szare lub kolorowe zmieniające kolor (lub ilość światła) na połowie obrazu. Połówkowe szare służą zwykle do równoważenia naświetlenia zdjęcia, gdy niebo jest wyraźnie jaśniejsze niż dolna część obrazu.

Filtry a fotografia czarno biała

Stosowanie filtrów jest bardzo ważne w fotografii biało- czarnej. Czasem kolory na zdjęciu są zamieniane na skalę szarości w dość nieoczekiwany sposób. Dlatego częstym zabiegiem jest stosowanie korekty tej konwersji dla uzyskania oczekiwanego efektu. Zagadnienie jest bardzo szerokie i miłośnicy fotografii czarno-białej powinni zaopatrzyć się w zestaw filtrów kolorowych i po prostu z nimi eksperymentować.

Efekt zastosowania filtra gwiazdkującego

 Black Pearl

Zakład WKG w Wojkowicach na Śląsku – największa inwestycja w polskim kamieniarstwie, o której pisał Kurier Kamieniarski w kwietniu tego roku – dostarcza już materiał dla całej Polski oraz na eksport. Zakład jest wyposażony w wysokiej klasy maszyny o ogromnej wydajności, które pracują pełną parą.

Tak nowoczesny i rozbudowany zakład wymagał przeprowadzenia długotr wałego procesu rozruchu i szkoleń dla operatorów maszyn. Początkowo niełatwa przeprawa przez ten etap dała obecnie efekt w postaci bardzo dobrze ułożonej, systematycznie rosnącej produkcji. Jeszcze przed zakończeniem budowy zakładu konieczne było stworzenie systemu zaopatrzenia w bloki i zbudowanie sieci sprzedaży od zera. Ponieważ spółka od początku stawiała na eksport, najważniejsze było uruchomienie sprzedaży poza granice kraju i temu celowi poświęcono najwięcej pracy. Zgodnie z przewidywaniem eksport stanowi już większość sprzedaży WKG.

W zakresie pozyskiwania materiałów ważnym składnikiem okazały się materiały z Ukrainy. Najważniejszym z nich jest obecnie Volga Blue – labradoryt, który wzbudza ogromne zaintere- sowanie zagranicznych klientów. Oczywiście w ofercie ukraińskich materiałów nie brakuje również tych najbardziej znanych: Kapustinski i Tokowski. Pozyskano także kilka mniej znanych, ale godnych zainteresowania kamieni. Są to m.in.: Carnival Green, Ruby Wave oraz najnowsza pozycja w ofercie spółki – czarny labradoryt – Black Pearl. Te nowe materiały powinny również zainteresować polskich klientów.

Grupa MMG (Mineral Minings Group S.A), której częścią jest WKG, w ostatnim czasie urucho- miła na Ukrainie nowy kamieniołom czarnego anortozytu znanego na rynku, jako Gabro. Pierwsze bloki powinny pojawić się w Wojkowicach już w listopadzie i na pewno będzie to interesująca pozycja w portfolio spółki. Warto również wspomnieć, że w ofercie WKG pojawiły się nowe materiały z zimnej północy Rosji takie jak Tundra czy Green Ray.

W Polsce intensywne prace prowadzone są na złożu polskiego trawertynu w Raciszynie. Eksploatacja nowego złoża jest już realizowana na trzecim poziomie, co pozwoliło odnotować w czerwcu wydobycie rzędu 100 m3 miesięcznie. W najbliższych dniach zostanie również uruchomione wydobycie z drugiej ściany, co pozwoli zwiększyć produkcję.

WKG, jako jedyna polska firma kamieniarska, była w tym roku wystawcą na targach Marmomacc w Weronie. Prezentowana oferta materiałów z Ukrainy oraz polskiego trawertynu wzbudziła duże zainteresowanie. Wśród odwiedzających stoisko firmy byli także klienci z dość odległych krajów. Efektem udziału w targach są między innymi zaawansowane rozmowy handlowe z firmami z Argentyny i Korei Południowej.

Carnival Brown, Ruby Wave, Tundra

Mniejsze zakłady kamieniarskie dość często stykają się z kłopotem jakim jest zakup małej liczby płyt o nietypowych grubościach. Hurtownie płyt grubości nietypowych nie mają w swojej ofercie, a zakłady tnące na zamówienie niechętnie decydują się na pocięcie bloku, gdy zamówienie jest tylko na dwie lub trzy płyty o nietypowej grubości.

Takie potrzeby mają wszyscy – zarówno ci, którzy zajmują się nagrobkami, jak i firmy działające w segmencie budowlanym. Po prostu czasem klient chce, aby zamawiany nagrobek był wykonany z bardzo grubej płyty, przykładowo 20 cm. W budowlance zagadnienie pojawia się jeszcze częściej. Zamawiający posadzkę klient nierzadko chętnie podejmuje rozmowę o rozszerzeniu zamówienia o kominek. W takiej sytuacji elementy o nietypowych grubościach są w zasadzie koniecznością.
Najnowsza oferta firmy Rogala dotyczy właśnie możliwości zakupu płyt o nietypowych grubościach. Elementy są wycinane trakiem linowym z bloków będących na stanie magazynowym firmy. Aby było to możliwe, firma Rogala dostosowała system magazynowania bloków tak, aby był łatwy dostęp do dowolnego materiału z oferty, wycięcie z niego kilku płyt i pozostawianie reszty bloku.

Oferta materiałowa firmy Rogala jest bardzo szeroka, więc klienci mają możliwość wybierania z szerokiej gamy granitów i marmurów, w tym bardzo egzotycznych. Obecnie dostępnych jest blisko 50 rodzajów materiałów w blokach, z których możliwe jest zakupienie płyt o nietypowych grubościach. Aktualny wykaz materiałów można sprawdzić na stronie internetowej firmy, pod adresem: www.rogala.com.pl/magazyn (w wyszukiwarce nale- ży wpisać słowo „blok” i kliknąć „szukaj” – wyświetlona zostanie lista bloków, z których można zamówić płyty o nietypowych grubościach). Czas realizacji takiego zamówienia to 2-7 dni.

Warto również odnotować, że w ofercie materiałowej firmy Rogala pojawiło się wiele interesujących nowości. Wśród nich można wymienić piękny zielony Onyx, Via Latea czy Cosmic Black. Oferta również została rozszerzona o materiały ukraińskie, stale poszukiwane na polskim rynku: m. in. Kapustinski i Wołga Blue.

Zamówione kamienie mogą być dostarczone przez firmę Rogala w dowolne miejsce w Polsce i w Europie. Możliwy jest również odbiór osobisty w siedzibie firmy w Przyłęku lub w oddziałach firmy w Bukówce Starej (Warszawa), Pińczowie oraz w Wocławach (Gdańsk).

Wiele branż ma swoje medale,  na przykład  górnicy czy budowlańcy. Będziemy  mieli i my – kamieniarze.

W tym roku Związek Pracodawców Branży Kamieniarskiej obchodzi 15- lecie istnienia. Przygotowując się do jubileuszu, aktualny Zarząd ZPBK zastanawiał się nad uhonorowaniem osób, dzięki którym Związek powstał. Było wiele koncepcji, ale zdecydowanie chciano, aby było to coś materialnego. Myślano między innymi nad statuetką, ale pojawiła się koncepcja medalu. Pomysł okazał się najbardziej trafny i to nie tylko, dla uhonorowania tych, którzy tworzyli związek, ale jako stały sposób nagradzania osobistości zasłużonych dla polskiego kamieniarstwa.

Aktualnie Zarząd Związku opracowuje kryteria przyznawania tego zaszczytnego odznaczenia.

Medale będą przyznawane przez kapitułę wyłonioną spośród członków Związku i będą wręczane przy okazji ważnych wydarzeń branżowych (Barbórka, targi, itp.).. Pierwsze medale – wyjątkowo – przyznano podczas obrad Zarządu Związku i będą one wręczone jeszcze w tym roku, podczas zbliżającego się jesiennego Kongresu Kamieniarskiego ZPBK. Postanowiono również, że dla 21 obecnych członków Związku, którzy byli na pierwszym spotkaniu założycielskim w Szklarskiej Porębie, przygotować z okazji 15-lecia okolicznościowe statuetki.

Wzór medalu został opracowany, a jego wygląd prezentujemy obok. Pomysłodawcy dotarli do informacji, że jasnozielony jest historycznym kolorem kamieniarstwa, dlatego medal uzupełnia wstążka w takim właśnie kolorze wykończona na brzegach biało-czerwonymi lamówkami.

Już po raz piąty, kilkunastu wybrańców wzięło udział w intensywnych warsztatach projektowych, znanych pod nazwą Letniej Szkoły Projektowania w Kamieniu. W dniach 18 – 22 września br. uczestnicy od podstaw poznawali tajniki pracy z kamieniem w samym sercu polskiego zagłębia kamieniarskiego, czyli w Strzegomiu. Jak wyglądało 5 dni intensywnej pracy?

Letnia Szkoła Projektowania w Kamieniu to inicjatywa dydaktyczna powstała w 2011 r. przy współpracy Fundacji „Bazalt”, Instytutu Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu i strzegomskiego przedsiębiorstwa kamieniarskiego Granex. Skierowana jest głównie do studentów kie- runków architektura czy architektura krajobrazu. Mottem szkoły jest: „Nie ma złych kamieni, są tylko kamienie źle zastosowane”, dlatego celem warsztatów jest zwrócenie uwagi na możliwości i ograniczenia w pracy z kamieniem naturalnym, edukacja projektowa zgodna ze sztuką kamieniarską oraz zapoznanie z procesem obróbki kamienia na potrzeby zastosowań budowlanych.

Tegoroczne warsztaty rozpoczęły się wieczornym, otwartym dla branży kamieniarskiej, wykładem prof. dr hab. Marka Lorenca z Uniwersytetu Przyrodniczego pt. „Deterioracja obiektów kamiennych i znaczenie badań petrograficznych przy pracach rekonstrukcyjnych”, który przygotował także niespodziankę w postaci inspirującego pokazu slajdów z podróży przez Amerykę Południową.
Profesor rozpoczął wykładem także drugi dzień warsztatów, a tematem były „Kamienie dolnośląskie, ich pozyskiwanie, obróbka i znaczenie”. Ta meryto- ryczna część była dobrym wstępem do „Laboratorium doświadczeń”. Praktyczna część, przeprowadzona przez Michała Firleja ze Stone Consulting, pozwoliła uczestnikom empirycznie poznać właściwości różnych próbek materiału kamiennego według obowiązujących norm, np. odporności na zginanie, nasiąkanie czy odporność na ściskanie. Całości dopełniło zwiedzanie Przedsiębiorstwa Obróbki Granitu Jana Łobodźca oraz firmy Granex. Można było przyjrzeć się wyposażeniu zakładów, obejrzeć pracujące traki, poznać wiele rodzajów kamienia (lokalnego i importowanego) czy podziwiać proces promieniowania na żywo.

Po południu odbyły się terenowe warsztaty projektowe „Burza mózgów na Bazalcie”. Uczestnicy odwiedzili czynny kamieniołom Barcz, aby następnie wysłuchać prelekcji Jacka Majora, wiceprezesa Fundacji Bazalt, na temat działalności Fundacji oraz poprzednich edycji Letniej Szkoły Projektowania w Kamieniu. Na miejscu czekało na uczestników krótkie zadanie projektowe.

Ćwiczenie polegało na zaprojektowaniu elementów małej architektury z przeznaczeniem na plac zabaw, który miałby powstać in situ, czyli na terenie nieczynnego, częściowo zrewitalizowanego kamieniołomu bazaltu, na obszarze którego znajduje się siedziba Fundacji. Następnie uczestnicy prezentowali i wspólnie omawiali swoje prace, a dzień uroczyście zakończono integracyjnym ogniskiem. Niedziela przyniosła odsłonę głównego zadania projektowego, czyli przygotowanie projektu wykonawczego fragmentu wejścia do przedszkola, który obejmował schody, pochylnię dla niepełnosprawnych, plac przed wejściem głównym, dwa miejsca postojowe oraz część jezdni przed budynkiem. Młodzi architekci musieli odpowiedzieć na szereg pytań projektowych: jak wybrać materiał kamienny, żeby spełnił wymagania, czy elementy wykonać z pełnego bloku, czy stosując kamienną okładzinę, jak wykonać projekt, aby straty materiału były jak najmniejsze oraz, przede wszystkim, czy dana koncepcja jest wykonalna. Na szczęście do dyspozycji uczestników cały czas byli specjaliści, architekci oraz fachowcy w dziedzinie kamieniarstwa, którzy na bieżąco konsultowali zarówno koncepcję projektową, jak i wykonawczą. Dwa dni pracy, od rana do nocy, zaowocowały czterema zupełnie różnymi projektami, które oficjalnie zaprezentowane zostały we wtorkowe popołudnie, czyli ostatni dzień warsztatów. Dzięki konsultacjom z praktykami projekty były nie tylko dobre, ale i możliwe do zrealizowania. Dodatkowo wszystkie prace zostały wycenione, co dało uczestnikom świetny punkt wyjścia do porównania swoich projektów.

Podsumowując: Letnia Szkoła Projektowania w Kamieniu to niepowtarzalne warsztaty, które w tak krótkim czasie dają świetne podstawy projektowe przyszłym architektom. Połączenie teorii i warsztatów plenerowych daje studentom możliwość zapoznania się ze wszystkimi etapami realizacji projektu: koncepcja, projekt, wykonanie, montaż. Jest to świetna propozycja dla wszystkich tych, którzy chcą w krótkim czasie zdobyć elementarną  wiedzę  na  temat  projektowania z wykorzystaniem kamienia. Następna edycja już za niecały rok!