Vademecum kamieniarza

Prawo i Sprawiedliwość w projekcie z dnia 15 września 2015 r. ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, proponuje, m.in. obniżenie stawki CIT do 15%. Zmiana jest adresowana do tzw. małych podatników, tj. takich, u których wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego VAT) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty odpowiadającej równowartości 1.200.000 euro.¹

Z pewnością jest to zmiana pożądana przez wielu przedsiębiorców, jednak wskazany zapis budzi pewne kontrowersje, bowiem zamiarem projektodawcy nie jest wprowadzenie tzw. skali podatkowej. Spełnienie wskazanego kryterium kwotowego będzie określane nie na podstawie bieżącego przychodu, ale przychodu z roku ubiegłego, przez co będzie dochodzić do sytuacji, w których dwa podmioty o identycznych dochodach/przychodach w danym roku będą opodatkowywać swoje dochody według różnych stawek, ponieważ w zeszłym roku tylko jeden z nich posiadał status małego podatnika.
W bardziej skrajnych przypadkach ten z podatników, który w ubiegłym roku posiadał status małego podatnika w bieżącym roku zapłaci podatek według niższej stawki CIT (15%), mimo wielokrotnie wyższego dochodu od podatnika, który w ubiegłym roku nie był małym po- datnikiem (ten zapłaci 19% CIT).

Należy ponadto zwrócić uwagę, że proponowane zmiany dyskryminują podatników PIT. Zaś sam projektodawca potrzebę wprowadzenia omawianej zmiany argumentuje chęcią ograniczenia wysokości podatku ciążącego na małych podatnikach. Toteż różnicowanie tych zasad ze względu na formę prowadzonej działalności gospodarczej wydaje się nieuzasadnione oraz godzi w zasadę równości i sprawiedliwości opodatkowania.
Dodatkowo planuje się wprowadzenie stawek sankcyjnych dla:

– opodatkowania dochodów nieujawnionych przez podatników poprzez rozszerzenie podstawy opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych o przypadki, w których podatnik nie wykazał dochodu do opodatkowania, a właściwy organ podatkowy taki dochód określił, z zastosowaniem 50 % stawki podatku;

– opodatkowanie pozornych strat uzyska- nych przez podatników dzięki rozszerzeniu podstawy opodatkowania o przypadki, w których wystąpi różnica między kwotą straty określonej przez organ podatkowy a kwotą straty zadeklarowanej przez podat- nika, z zastosowaniem 31 % stawki podatku;

– opodatkowania tzw. „korzyści podatko- wych”, w odniesieniu do których podatnik nie dopełnił obowiązku informacyjnego2, z zastosowaniem 38% stawki podatku.

Projektowane zmiany mają na celu wyeliminowanie zjawiska unikania opodatkowania przez podatników CIT. Lecz – zdaniem autora – w sposób niejasny i dość nieudolny, zwłaszcza w zakresie opodatkowania „korzyści podatkowych”. Proponowane zmiany całkowicie zmieniają dotychczasowe zasady funkcjonowania podatku dochodowego, ale przede wszystkim sprawiają wrażenie nieprzemyślanych. Jednak wejście w życie tej nowelizacji z dniem 1 stycznia 2016 r. wydaje się mało prawdopodobne.

¹ średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1.000 zł.
² Projektowana nowelizacja wprowadza również obowiązek informowania organów podatkowych o wszelkich transakcjach dokonywanych w celu uzyskania efektu optymalizacji zobowiązań podatkowych (dobrowolnych i obowiązkowych).

Trwałość obiektów budowlanych zależy między innymi od trwałości wyrobów budowlanych. Jednym ze wskaźników trwałości wyrobów jest ich mrozoodporność.
Badanie wykonujemy w celu oceny wpływu kolejnych cykli zamrażania i rozmrażania na kamień naturalny i powtarzamy je przynajmniej co 10 lat w ramach Zakładowej Kontroli Produkcji. Dla wyrobów budowlanych stosowanych na zewnątrz w naszym klimacie jest to jedna z najważniejszych właściwości materiału.

Obecnie badanie wykonywane jest zgodnie z postanowieniami normy PN-EN 12371:2010-09E „Metody badań kamienia naturalnego – Oznaczanie mrozoodporności”.
W trakcie badania poddawane są próbki kamienne cyklom obejmującym zamrażanie próbki kamiennej w tem- peraturze około –10oC i rozmrażania w wodzie o temperaturze w granicach +5 – +20oC. W trakcie zamarzania woda, która znajduje się w porach kamienia, zwiększa swoją objętość o około 10% i wywołuje naprężenia na ścianki porów mogące uszkodzić strukturę materiału.

Mamy dwie metody testów: metodę technologiczną (A) oraz metodę identyfikacyjną (B).
W metodzie technologicznej sprawdzamy wpływ cykli zamrażania i rozmrażania na cechy wytrzymałościowe surowca. Dlatego rozmiar próbek będzie taki, jak w przypadku później wykonywanego badania: wytrzymałości na ściskanie (50 x 50 x 50 mm), zginanie (50 x 50 x 300 mm) lub wyrwania kotwy montażowej (200 x 200 x 30-50 mm). W tym badaniu porównujemy zatem procentowy spadek średniej cechy wytrzymałościo- wej po badaniu mrozoodporności w odniesieniu do średniej wartości cechy przed mrozoodpornością. W przypadku, gdy spadek ten nie przekracza 20% materiał uznajemy za mrozoodporny.

W trakcie badania laborant dokonuje również oceny wizualnej kamienia, która opiera się o następującą skalę zmian:

0 – próbka nienaruszona
1 – bardzo małe zniszczenie (zaokrąglenie naroży i krawędzi), które nie powodują dezintegracji próbki,
2 – jedno lub kilka małych pęknięć (do 0,1 mm szerokości) lub oddzielenie małych frag- mentów (do 30 mm² na fragment),
3 – jedno lub kilka pęknięć, dziur lub oddzielenie się fragmentów większych niż z pkt. 2, albo deformacja materiału w żyłach lub próbka wykazuje istotne oznaki rozkruszenia lub rozpadu,
4 – próbka w kawałkach lub przełamana na dwie lub więcej części lub zdezintegrowana.

Przykład małego pęknięcia próbki kamiennej w trakcie badania mrozoodporności.

W trakcie badania identyfikacyjnego zamrażaniu poddawane są próbki o rozmiarze 50 x 50 x 300 mm. Po cyklach zamrażania-rozmrażania dokonana zostaje ocena wizualna. Następnie określany jest spadek objętości każdej z próbki. Materiał jest uznany za mrozoodporny, gdy objętość kawałków kamienia, które się wykruszyły nie przekracza 5%.

Kolejnym etapem badania jest określenie zmiany współczynnika sprężystości podłużnej (moduł Younga). Gdy jego obniżenie nie jest większe niż 30% należy uznać materiał za mrozoodporny.
Istotnym zagadnieniem jest liczba cykli zamrażania-rozmrażania. Dla różnych wyrobów sprawdzamy materiały przy innej liczbie cykli.

Dla wyrobów, które w trakcie użytkowania będą często narażone na nasączenie rośnie ryzyko szkodliwego działania zamarzającej wody. Z tego powodu wyroby brukowe (kostka, płyty krawężnik), płyty posadzkowe i schodowe zewnętrzne czy stopnie blokowe będą poddawane aż 56 cyklom zamrażania-rozmrażania. Z kolei dla elementów mocowanych do ścian, które będą w zasadzie stale osuszane wystarczy sprawdzić jak się surowiec zachowuje po 14 cyklach.

Tyle mówi norma na temat badania mrozoodporności. W niektórych przypadkach może zaistnieć potrzeba wykonania badania mrozoodporności w szczególnych warunkach – na przykład przy niższej temperaturze zamrożenia lub przy innej liczbie cykli zamrażania-rozmrażania. Wskazaniem do zastosowania takiej procedury badawczej może być konieczność uzyska- nia gwarancji wysokiej bezawaryjności elementu w trakcie bardzo długiego czasu użytkowania lub sprawdzenie materiału przeznaczonego do wyko- rzystania w wyjątkowo niekorzystnych warunkach (np. częste przemarzanie w bardzo niskich temperaturach jak ma to miejsce w okolicach koła podbiegunowego). Można również zastosować tę procedurę w przypadku niespecyficznego zacho- wania badanego materiału po wykonaniu badania zgodnie ze wskazaniem norm.

#michalfirlej

Nieubłaganie kończy się rok 2015 i wchodzimy z nowymi siłami w nowy, jeszcze niewiadomy okres.
W okresie zimowym, czyli okresie lekkiego spowolnienia zachęcam do zaktualizowania swojej wiedzy na temat produkowanych przez kamieniarzy wyrobów.

Miniony rok przyniósł zmiany, które dotyczą producentów niektórych wyrobów budowlanych. Są to płyty posadzkowe i schodowe, płyty modułowe, płyty do okładania ścian i sufitów oraz kamień murowy. Zmianami zostały zatem objęte normy zharmonizowane:

• PN-EN 12057:2015-04E "Wyroby z kamienia naturalnego – Płyty modułowe – Wymagania" ,
• PN-EN 12058:2015-04E "Wyroby z kamienia naturalnego – Płyty posadzkowe i schodowe – Wymagania" ,
• PN-EN 1469:2015-04E "Wyroby z kamienia naturalnego – Płyty okładzinowe – Wymagania" 
• PN-EN 771-6+A1:2015-10E "Wymagania dotyczące elementów murowych – Część 6: Elementy murowe z kamienia naturalnego"

Na nasze szczęście zmiany w normach nie wnoszą ze sobą tak daleko idących rewolucji, jak to było przy opracowywaniu norm na wyroby brukowe (kostki, płyt i krawężnika) – wyroby pozostają takimi samymi wyrobami jak wcześniej. Zmiany te to głównie dostosowanie obowiązujących norm do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011. Z tego powodu pojawiają się takie pojęcia jak na przykład: „Deklaracja Właściwości Użytkowych”, „System Oceny i Weryfikacji Stałości Właściwości Użytkowych”, a znika „Deklaracja Zgodności”.
Oczywiście pozostaje kwestia przestawienia się na nowo- mowę, ale myślę, że już do tego jesteśmy przyzwyczajeni.

Moim zdaniem uaktualnienia norm pozwolą w prostszy sposób opracowywać w zakładach prawidłowe Deklaracje Właściwości Użytkowych. Z moich obserwacji wynika jednak, że wielu z producentów stale ma z tym problemy. Zapraszam zatem do lektury wcześniejszych numerów Kuriera Kamieniarskiego, w których opisywałem zarówno normy jak i wszystkie procedury z nich wynikające, a konieczne do zastosowania w zakładach kamieniarskich.

Teksty dostępne są w archiwach Kuriera oraz na stronie www.kurierkamieniarski.pl.

#michalfirlej

Od 1 stycznia  2014 r. przesunięcie daty wystawienia faktury nie wpływa na moment  powstania obowiązku podatkowego.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – w określonych przypadkach, gdy ustawa określa szczególny moment powstania obowiązku podatkowego, podatnik może „odroczyć” płatność podatku VAT. Tytułem przykładu można wskazać świadczenie usług budowlanych lub budowlano- montażowych, w którym to przypadku obowiązek podatkowy powstaje w momencie wystawienia faktury, nie później jednak niż 30. dnia od daty wykonania tej usługi. Inne czynności, dla których określono szczególny moment powstania obowiązku podatkowego, to m.in. usługi telekomunikacyjne, komunalne, najem, dzierżawa, leasing, stała obsługa prawna i biurowa – obowiązek podatkowy powstaje w dacie wystawienia faktury, nie później jednak niż przed upływem terminu płatności.

Wybór metody rozliczania VAT

Opóźnienia rozliczenia z fiskusem z tytułu podatku VAT można dokonać także poprzez wybór kwartalnego okresu rozliczeniowego, tj. gdy podatnik zamiast deklaracji miesięcznych (VAT-7), składa deklaracje kwartalne (VAT-7K lub VAT-7D). Mały podatnik, czyli ten, u którego sprzedaż nie przekroczyła 1.200.000 euro (45.000 euro z działalności agencyjnej), może składać deklaracje VAT-7K i uiszczać podatek w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale (odpowiednio: do 25 kwietnia, 25 lipca, 25 października, 25 stycznia). Podatnik nie posiadający statusu małego podatnika także może składać deklaracje kwartalne (VAT-7D), ale wpłaca zaliczki za pierwszy oraz za drugi miesiąc  kwartału  w  wysokości  1/3  kwoty  należnego  zobowiązania podatkowego wynikającej z deklaracji podatkowej złożonej za poprzedni kwartał, zaś po zakończeniu trzeciego miesiąca kwartału wpłaca różnicę podatku pomiędzy ostatecznym zobowiązaniem, a kwotą wpłaconych zaliczek. Przy czym możliwe jest wystąpienie nadpłaty.

Należy jednak zauważyć, że kwartalna metoda rozliczania podatku VAT może okazać się złym wyborem, jeśli podatnik wykazuje nadwyżki podatku należnego nad naliczonym. Wówczas tylko raz na kwartał można wnioskować o zwrot tych nadwyżek na rachunek bankowy.
Mały podatnik może wpłynąć na poprawę swojej płynności finansowej także poprzez wybór tzw. metody kasowej rozliczania podatku VAT. Jest to szczególnie korzystne rozwiązanie, gdy spływ należności następuje ze znacznym opóźnieniem. W przypadku metody kasowej obowiązek podat- kowy powstaje dopiero z dniem otrzymania całości lub części zapłaty. Wyjątek stanowi sprzedaż na rzecz osób prywatnych – w tym przypadku obowiązek podatkowy powstanie w 180. dniu licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi, jeśli do tego momentu nie nastąpi zapłata.

Zwroty i przerachowania

Niejednokrotnie podatnicy w składanych deklaracjach VAT wykazują nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. W pierwszej kolejności można wnioskować o zwrot takiej nadwyżki na rachunek bankowy w terminie 180,
60 lub 25 dni. Jednak skrócenie terminu zwrotu do 25 dni wymaga spełniania dodatkowych warunków (chodzi przede wszystkim o to, aby wszystkie faktury, z których w deklaracji VAT został odliczony podatek naliczony, zostały opłacone). Ponadto niezależnie od terminu z deklaracji VAT, podatnik, po złożeniu deklaracji, może zawnioskować o przerachowanie wykazanej nadwyżki na poczet innego zobowiązania podatkowego. Na przykład: jeśli podatnik w deklaracji VAT za wrzesień br., złożonej w dniu 19 października, wykazał 5.000 zł nadwyżki w podatku do zwrotu w terminie 60 dni i jednocześnie jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego (PIT) za wrzesień (do 20. paź-dziernika) w wysokości 5.500 zł – może złożyć pisemny wniosek o zaliczenie nadwyżki w VAT na poczet PIT (wówczas na poczet PIT do zapłaty pozostanie jedynie 500 zł). Tym samym podatnik uniknął niepotrzebnego „zamrożenia” środków (zapłaty podatku PIT i 60-dniowego oczekiwania na zwrot VAT).

Wykorzystanie przedstawionych mechanizmów może wpłynąć na poprawę płynności finansowej podmiotu. Podjęcie takich, jak i podobnych działań, pozwala na optymalizację rozliczeń z fiskusem.

Na wszelkich budowach w ostatnich latach poświęca się coraz więcej uwagi kwestiom bezpieczeństwa. W związku z tym dla miejsc, które są przewidziane dla ruchu pieszego należy określić możliwość poślizgu. Metod badawczych jest wiele, jednak w przypadku wyrobów z kamienia naturalnego (płyty chodnikowe, kostka brukowa, płyty posadzkowe, płyty modułowe na podłogach oraz kamień wymiarowy w postaci na przykład stopni blokowych) obowiązuje metoda określona w normie EN 14231 „Metody badań kamienia naturalnego – Oznaczenie odporności na poślizg przy użyciu wahadłowego przyrządu do badania”.

Badanie wykonuje się przy pomocy przyrządu do badania tarcia powierzchni (nawierzchni) zwanego wahadłem angielskim. Przyrząd wyposażony jest w ślizgacz wykonany ze znormalizowanej gumy. Mierzy on tarcie pomiędzy ślizgaczem a badaną powierzchnią. Wynikiem badania jest znormalizowana wielość mówiąca o odporności na poślizg, którą nazywamy wartością odporności na poślizg (SRV).
Do badania posłuży cały wyrób lub jego fragmenty. Każda próbka powinna mieć wymiary pozwalające na badanie powierzchni o wielkości 136 x 86 mm. Powierzchnie należy badać z użyciem ślizgacza o szerokości 76 mm i długości ślizgu 126 mm z odczytem na dużej skali C.

W przypadku, gdy jest to niemożliwe można wybrać mniejszą powierzchnię o wymiarze 42 x 86 mm i badać z użyciem ślizgacza o szerokości 31,8 mm i długości ślizgu 76 mm. W tym przypadku odczyt następuje na skali F.
Po ustawieniu i wypoziomowaniu przyrządu laborant mocuje próbkę, reguluje ramię wahadła, a następnie zawiesza je w pozycji startowej. Po zwolnieniu wyzwalacza ramię ze ślizgaczem, poruszając się ruchem wahadłowym, przesuwa się nad badaną próbką trąc o nią. Im wyższy współczynnik tarcia, tym mniej wahadło wychyli się w druga stronę, a wskazówka (3) wskaże wyższą wartość na podziałce skali (1 lub 2). Badanie powtarza się aż do uzyskania pięciu kolejnych wyników nie różniących się więcej niż 3 jednostki (dla skali C) lub o 0,03 (dla skali F). Badanie to wykonuje się również na próbkach nasączonych wodą, by ustalić możliwość poślizgu na nawierzchni mokrej.
Niewątpliwą zaletą prezentowanej metody jest możliwość wykonania badania na zamontowanej nawierzchni. Wahadło angielskie jest przyrządem przenośnym.
Zalecane wartości odporności na poślizg określone przez br ytyjską grupę ds. antypoślizgowości dla pieszych niepełnosprawnych wyglądają następująco:

Powierzchnie o nierówności powierzchni mierzonej wg EN 13373 p. 5.3. większej niż 1,0 mm uznaje się za bezpieczne i nie ma potrzeby badania wartości SRV. Znając wartość SRV można ocenić poziom bezpieczeństwa nawierzchni wykonanej z danego materiału i o danym rodzaju wykończenia powierzchni. Można również ocenić jak zmienia się śliskość mokrej powierzchni, porównując wyniki badań wykonanych na suchej i mokrej próbce.

Wahadłowy przyrząd do badania odporności na poślizg (wahadlo angielskie)
1 – Skala C (długość ślizgu 126 mm)
2 – Skala F (długość ślizgu 76 mm)
3 – Wskazówka
4 – Wahadło
5 – Gumowy ślizgacz
6 – Śruba poziomująca
7 – Uchwyt mocujący próbkę do badania
8 – Poziomica
9 – Śruba regulacji pionowej

#michalfirlej